Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 64

Devanagari script

दृष्ट्वा प्रमुदिताः सर्वे लोकाः श्रीरघुनन्दनम् । ततो रामः स धर्मात्मा प्रजापालनतत्परः

Transliteration

dṛṣṭvā pramuditāḥ sarve lokāḥ śrīraghunandanam | tato rāmaḥ sa dharmātmā prajāpālanatatparaḥ

Translation

شری رَغھونندن کو دیکھ کر سب لوگ خوشی سے جھوم اٹھے۔ پھر وہ دھرم آتما رام رعایا کی حفاظت اور پرورش میں پوری طرح مشغول ہو گیا۔

Word by Word

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)

• प्रमुदिताः: delighted
• प्रमुदिताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: प्र-मुद् (धातु) → प्रमुदित (कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; भूतकृदन्त (क्त)

• सर्वे: all
• सर्वे: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• लोकाः: people
• लोकाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• श्री-रघु-नन्दनम्: the illustrious delight of the Raghu line (Rama)
• श्री-रघु-नन्दनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: श्री (प्रातिपदिक) + रघु (प्रातिपदिक) + नन्दन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समासः—रघुनन्दन = रघोः नन्दनः (षष्ठी-तत्पुरुष), ‘श्री’ उपपद-पूर्वपद (श्रीमान् इत्यर्थे)

• ततः: thereupon
• ततः: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; अपादान/क्रमवाचक (thereupon/then)

• रामः: Rama
• रामः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• सः: he
• सः: Anvaya (Correlative/अन्वय)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम

• धर्म-आत्मा: righteous-souled
• धर्म-आत्मा: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: धर्म (प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः—धर्मात्मा = धर्मः आत्मा यस्य / धर्म एव आत्मा (कर्मधारय-प्राय)

• प्रजा-पालन-तत्परः: devoted to protecting the subjects
• प्रजा-पालन-तत्परः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रजा (प्रातिपदिक) + पालन (प्रातिपदिक) + तत्पर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः—प्रजापालनतत्पर = प्रजायाः पालनं तस्मिन् तत्परः (सप्तमी/तत्पुरुष-भाव)

Speaker

Narrator (Purāṇic voice; speaker not explicit in the verse)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Ayodhyā-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Citizens of Ayodhyā rejoicing at the sight of Rāma; garlands, flags, and offerings; Rāma depicted as calm, dharma-centered, turning toward administrative duty.

Characters & Entities

• Rāma
• Raghu (dynasty)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True authority is measured by prajā-pālana—compassionate protection and welfare of all under one’s care.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The setting remains Ayodhyā and its dharmic kingship ethos, though no separate tīrtha is named in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; the teaching is ethical—commitment to dharma and public welfare.