Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 66

Devanagari script

सवस्त्रा बद्धघंटाश्च हेमशृंगविभूषिताः । रूप्यखुरास्ताम्रपृष्ठीः कांस्यपात्रसमन्विताः

Transliteration

savastrā baddhaghaṃṭāśca hemaśṛṃgavibhūṣitāḥ | rūpyakhurāstāmrapṛṣṭhīḥ kāṃsyapātrasamanvitāḥ

Translation

وہ گائیں کپڑوں سے ڈھکی ہوئی اور گھنٹیوں سے بندھی تھیں؛ سونے کے سینگوں سے مزین، چاندی جیسے کھروں اور تانبے رنگ پیٹھ والی، اور ساتھ کانسی کے برتن بھی تھے۔

Word by Word

• स-वस्त्राः: with cloth coverings
• स-वस्त्राः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स (प्रातिपदिक) + वस्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: समास (तत्पुरुष/उपपद; ‘वस्त्रैः सह’), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; qualifies धेनवः (from previous verse)

• बद्ध-घण्टाः: with bells tied on
• बद्ध-घण्टाः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: बद्ध (कृदन्त, √बन्ध्) + घण्टा (प्रातिपदिक)
• Form: समास (कर्मधारय; ‘बद्धाः घण्टाः यसासु’), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• च: and
• च: Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)

• हेम-शृङ्ग-विभूषिताः: adorned with golden horns
• हेम-शृङ्ग-विभूषिताः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: हेम (प्रातिपदिक) + शृङ्ग (प्रातिपदिक) + विभूषित (कृदन्त, √भूष्)
• Form: समास (तत्पुरुष; ‘हेमशृङ्गैः विभूषिताः’), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• रूप्य-खुराः: silver-hoofed
• रूप्य-खुराः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: रूप्य (प्रातिपदिक) + खुर (प्रातिपदिक)
• Form: समास (तत्पुरुष; ‘रूप्यखुराः’ = having silver hooves), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• ताम्र-पृष्ठीः: copper-backed
• ताम्र-पृष्ठीः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ताम्र (प्रातिपदिक) + पृष्ठी (प्रातिपदिक)
• Form: समास (तत्पुरुष; ‘ताम्रपृष्ठीः’ = copper-backed), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• कांस्य-पात्र-समन्विताः: provided with bronze vessels
• कांस्य-पात्र-समन्विताः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कांस्य (प्रातिपदिक) + पात्र (प्रातिपदिक) + समन्वित (कृदन्त, सम्√अन्वि/√इ)
• Form: समास (तत्पुरुष; ‘कांस्यपात्रैः समन्विताः’), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

Speaker

Narrator (contextual; exact speaker not specified in snippet)

Visual Art Cues

Scene: Milch-cows are covered with cloth, bells tied, horns gilded, hooves silvered, backs copper-toned; bronze vessels accompany them—an opulent yet orderly dāna procession.

Characters & Entities

• Dhenus (cows)
• Vipras (implied recipients)
• Rāma (implied donor)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A gift becomes ‘complete’ when offered with care, auspiciousness, and dignity—reflecting the giver’s reverence and the sanctity of dāna.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Dharmāraṇya context remains; this verse elaborates the excellence of charitable offerings rather than a specific geographic tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

Dana-vidhi for go-dāna: presenting cows with auspicious adornments and accompanying vessels, indicating a well-prepared, respectful donation.