Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 56

Devanagari script

श्वेतातपत्रं विधृत्य चामरेण शुभेन च । वीजितश्च जनौघेन रामस्तत्र समभ्यगात्

Transliteration

śvetātapatraṃ vidhṛtya cāmareṇa śubhena ca | vījitaśca janaughena rāmastatra samabhyagāt

Translation

سفید شاہی چھتر تھامے اور مبارک چَمر (یاک دُم کا پنکھا) لیے، ہجوم کی پنکھا جھلنے والی خدمت کے ساتھ، شری رام وقتِ مقررہ پر وہاں پہنچے۔

Word by Word

• श्वेत: white
• श्वेत: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: श्वेत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; विशेषणम् (Neuter, Nom./Acc. sg.)

• आतपत्रम्: parasol
• आतपत्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: आतपत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया एकवचनम् (Neuter, Acc. sg.)

• विधृत्य: having held
• विधृत्य: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: धृ (धातु) + वि- (उपसर्ग)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्तम् (Gerund/Absolutive), ‘having held’

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक निपातः (conjunction/particle)

• अमरेण: with a fly-whisk (cāmara)
• अमरेण: Karaṇa (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: अमर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, तृतीया एकवचनम् (Neuter, Instr. sg.)

• शुभेन: auspicious, fine
• शुभेन: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, तृतीया एकवचनम्; विशेषणम् (Neuter, Instr. sg.)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक निपातः (conjunction/particle)

• वीजितः: fanned
• वीजितः: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वीजित (प्रातिपदिक; √वीज् धातोः क्त)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त विशेषणम् (Masc., Nom. sg.; past passive participle)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक निपातः (conjunction/particle)

• जनौघेन: by the crowd of people
• जनौघेन: Karaṇa (Instrument/Agentive instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: जन + ओघ (प्रातिपदिके)
• Form: पुंलिङ्गे, तृतीया एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (जनानाम् ओघः) (Masc., Instr. sg.)

• रामः: Rama
• रामः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा एकवचनम् (Masc., Nom. sg.)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक अव्ययम् (adverb of place)

• समभ्यगात्: arrived, came
• समभ्यगात्: Kriyā (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु) + सम्- + अभि- (उपसर्गौ)
• Form: लङ् (अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम् (Imperfect, 3rd sg.)

Speaker

Narrator (Purāṇic narrator; contextually Sūta/Lomaharṣaṇa style narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: धर्मारण्य

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: राजमार्गे रामः श्वेतातपत्र-धारणेन, शुभ-चामर-वीजनैः सेवितः, जनौघेन परिवृतः, तीर्थ-प्रवेशाय अग्रसरः।

Characters & Entities

• Rāma

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Outer honor and inner dharma can coexist when sovereignty is directed toward sacred duty.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse is transitional; it supports the Dharmāraṇya māhātmya by depicting the revered approach to the sacred region.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse describes ceremonial honors during travel.