Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 31

Devanagari script

दानवेश शिवप्राप्तिर्भावभक्त्यैव जायते । शिवं चालयितुं बुद्धिः कथं तव भविष्यति

Transliteration

dānaveśa śivaprāptirbhāvabhaktyaiva jāyate | śivaṃ cālayituṃ buddhiḥ kathaṃ tava bhaviṣyati

Translation

اے دانوؤں کے سردار! شِو کی حصولیابی صرف دل کی بھکتی سے ہی ہوتی ہے۔ پھر تمہارے دل میں شِو کو متزلزل کرنے کا خیال کیسے پیدا ہو سکتا ہے؟

Word by Word

• दानवेश: O lord of the Dānavas
• दानवेश: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: दानवेश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8/सम्बोधन), एकवचन

• शिवप्राप्तिः: attainment of Śiva
• शिवप्राप्तिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शिव-प्राप्ति (प्रातिपदिक); शिव (प्रातिपदिक) + प्राप्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

• भावभक्त्या: by heartfelt devotion
• भावभक्त्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: भाव-भक्ति (प्रातिपदिक); भाव (प्रातिपदिक) + भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन

• एव: indeed/only
• एव: Avyaya (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: निपात (emphatic particle)

• जायते: arises/comes about
• जायते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद

• शिवम्: Śiva
• शिवम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन

• च: and
• च: Avyaya (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)

• चालयितुम्: to move/shake
• चालयितुम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Verb
• Root: चल् (धातु)
• Form: तुमुन्-प्रत्ययान्त अव्यय (infinitive), परस्मैपदी-धातु

• बुद्धिः: intention/idea
• बुद्धिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: बुद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

• कथम्: how
• कथम्: Avyaya (Interrogative/प्रश्न)
• Type: Indeclinable
• Root: कथम् (अव्यय)
• Form: प्रश्नार्थक अव्यय (interrogative adverb)

• तव: of you/your
• तव: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6), एकवचन (genitive singular of 2nd person pronoun)

• भविष्यति: will be
• भविष्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लृट् (भविष्यत्/साधारण-भविष्यत्काल), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

Speaker

Brahmā (addressing the Dānava lord; inferred from immediate context before Vyāsa’s narration)

Skanda Dialogue

Listener: Dānavendra (lord of Dānavas)

Visual Art Cues

Scene: A stern yet compassionate admonition to the Dānava-lord: Śiva stands unmoved, serene, while the speaker points to the heart as the true gateway.

Characters & Entities

• Śiva
• Dānaveśa (Dānava lord)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śiva is attained through sincere inner devotion (bhāva-bhakti), not through force or arrogance; hence one should abandon hostile intent toward the divine.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No single tīrtha is named in this verse; the emphasis is doctrinal—on devotion to Śiva within the Dharmāraṇya context.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite is prescribed; the verse elevates bhakti (devotional disposition) as the essential means.