Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 26
Devanagari script
कण्ठे तस्थौ ततो ब्रह्मा तस्य लोहासुरस्य च । चरणौ पीडयामास स्वस्थित्या पुरुषोत्तमः
Transliteration
kaṇṭhe tasthau tato brahmā tasya lohāsurasya ca | caraṇau pīḍayāmāsa svasthityā puruṣottamaḥ
Translation
تب برہما اُس لوہاسُر کی گردن پر کھڑا ہوا، اور پُروشوتّم نے اپنی ثابت قدمی سے اس کے قدموں کو دبا کر روک دیا۔
Word by Word
कण्ठेon/at the neck
कण्ठे:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकण्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन
तस्थौstood; remained
तस्थौ:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदी
ततःthen; thereafter
ततः:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-प्रकारः—क्रियाविशेषण (adverb)
ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन्/ब्रह्मा (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
तस्यof him/that
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
लोहासुरस्यof Lohāsura
लोहासुरस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootलोहासुर (प्रातिपदिक: लोह + असुर)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (लोहः असुरः)
चand
च:
Samuccaya (Coordination/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-प्रकारः—समुच्चयबोधक (conjunction)
चरणौthe two feet
चरणौ:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootचरण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), द्विवचन
पीडयामासpressed; crushed
पीडयामास:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपीड् (धातु)
Formलिट्-लकार (Periphrastic perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदी
स्वस्थित्याby his own stance/position
स्वस्थित्या:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootस्वस्थिति (प्रातिपदिक: स्व + स्थिति)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (स्वस्य स्थितिः)
पुरुषोत्तमःPuruṣottama (the Supreme Person)
पुरुषोत्तमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुरुषोत्तम (प्रातिपदिक: पुरुष + उत्तम)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; समासः—कर्मधारय (उत्तमः पुरुषः)
Speaker
Narrator (contextual Purāṇic narrator; likely Sūta/Lomaharṣaṇa to sages)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Dharmāraṇya
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: Brahmā stands upon Lohāsura’s neck while Puruṣottama (Viṣṇu) presses down with firm feet, immobilizing the asura on the earth; gods witness the subjugation.
Characters & Entities
B
BrahmāP
Puruṣottama (Viṣṇu)L
LohāsuraFAQs
When adharma becomes unyielding, divine powers act in harmony—restraint and steadiness become instruments of protection.
Not specified; the passage belongs to the Dharmāraṇya cycle.
None.