Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 7

Devanagari script

तत्र श्राद्धानि कुर्वीत सक्तुभिः पयसा सह । अमावास्यादिनं प्राप्य पितॄणां मोक्षमिच्छकैः

Transliteration

tatra śrāddhāni kurvīta saktubhiḥ payasā saha | amāvāsyādinaṃ prāpya pitṝṇāṃ mokṣamicchakaiḥ

Translation

وہاں جو اپنے پِتروں کی نجات چاہتے ہیں، وہ اماوسیا وغیرہ کے مقدّس دن آنے پر دودھ کے ساتھ سَتّو (بھُنے اناج کا آٹا) چڑھا کر شرادھ کے کرم کریں۔

Word by Word

• तत्र: there
• तत्र: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय (स्थानवाचक क्रियाविशेषण/adverb of place)

• श्राद्धानि: śrāddha rites
• श्राद्धानि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: श्राद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, बहुवचन (Neuter, Nom./Acc., Pl.)

• कुर्वीत: should perform
• कुर्वीत: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन (Optative, Parasmaipada, 3rd sg.)

• सक्तुभिः: with barley-flour
• सक्तुभिः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: सक्तु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, बहुवचन (Masc., Instr., Pl.)

• पयसा: with milk
• पयसा: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: पयस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, एकवचन (Neut., Instr., Sg.)

• सह: together with
• सह: Sahārtha (Accompaniment/सहार्थ)
• Type: Indeclinable
• Root: सह (अव्यय)
• Form: अव्यय (सहयोगार्थक उपसर्ग/particle meaning 'together with')

• अमावास्या-दिनम्: the new-moon day
• अमावास्या-दिनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अमावास्या (प्रातिपदिक) + दिन (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषसमास (षष्ठी-तत्पुरुष: अमावास्यायाः दिनम्), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन (Neut., Acc., Sg.)

• प्राप्य: having reached
• प्राप्य: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + आप् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव (having reached)

• पितॄणाम्: of the ancestors
• पितॄणाम्: Sampradāna/Śeṣa (Beneficiary/Possessor)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, बहुवचन (Masc., Gen., Pl.)

• मोक्षम्: liberation
• मोक्षम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मोक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन (Masc., Acc., Sg.)

• इच्छकैः: by those desiring
• इच्छकैः: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इच्छक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, बहुवचन (Masc., Instr., Pl.); कर्तृवाचक (agent-noun)

Speaker

Skanda (deduced from Dharmāraṇya Māhātmya narrative style within Skanda Purāṇa)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A quiet forest-tīrtha setting where a pilgrim performs śrāddha: kusa grass seat, water pot, saktu and milk offering, pitṛ-invocation at new moon.

Characters & Entities

• Amāvāsyā
• Pitṛs
• Śrāddha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Ancestral welfare is supported through timely śrāddha performed with devotion at a sanctified place.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Dharmāraṇya sacred region and its tīrtha-setting (as the immediate context for prescribed rites).

What ritualistic prescription is mentioned?

Perform śrāddha on/around amāvāsyā using saktu (parched-grain flour) together with milk as the offering.