Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 18

Devanagari script

स्थानादुत्तरदिग्भागे तावद्भूमिसमाश्रिता । शक्तिर्बहुसुवर्णाक्षा पूजिता सासुवर्णदा

Transliteration

sthānāduttaradigbhāge tāvadbhūmisamāśritā | śaktirbahusuvarṇākṣā pūjitā sāsuvarṇadā

Translation

اُس مقام کے شمالی حصّے میں، اسی زمین پر، کثیر سنہری آنکھوں والی شکتی مقیم ہیں۔ پوجا کیے جانے پر وہ سونا، یعنی خوشحالی عطا کرتی ہیں۔

Word by Word

• स्थानात्: from the place
• स्थानात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: स्थान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन

• उत्तरदिग्भागे: in the northern direction-part
• उत्तरदिग्भागे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: उत्तर + दिक् + भाग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (उत्तरायां दिशि भागे)

• तावत्: that much
• तावत्: Visheshana (Extent)
• Type: Indeclinable
• Root: तावत् (अव्यय)
• Form: अव्यय; परिमाणवाचक

• भूमि: ground/land
• भूमि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भूमि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (समासे पूर्वपद)

• समाश्रिता: having taken refuge/settled
• समाश्रिता: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम्+आ+श्रि (धातु) → समाश्रित (कृदन्त; क्त)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• शक्तिः: Śakti (the goddess/power)
• शक्तिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• बहुसुवर्णाक्षा: having many golden eyes
• बहुसुवर्णाक्षा: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: बहु + सुवर्ण + अक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहि (बहूनि सुवर्णानि अक्षाणि/अक्षि यस्याः)

• पूजिता: worshipped
• पूजिता: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पूज् (धातु) → पूजित (कृदन्त; क्त)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त

• सा: she
• सा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• सुवर्णदा: giver of gold
• सुवर्णदा: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सुवर्ण + दा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष (सुवर्णं ददाति इति)

Speaker

Vyāsa (narrative voice, contextually describing the kṣetra)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Śakti (Bahusuvarṇākṣā)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A luminous Devī with many golden eyes (symbolic of omnivision and radiance) in a northern shrine; worshippers offer lamps and coins; a shower of golden light signifies prosperity bestowed.

Characters & Entities

• Śakti (Devī)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Right worship of Śakti brings both auspiciousness and material well-being aligned with dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

A northern sacred station within the Dharmāraṇya landscape where Śakti is said to abide.

What ritualistic prescription is mentioned?

Pūjā (worship) is explicitly mentioned as the means to receive her boon.