Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 17

Devanagari script

पार्वत्युवाच । समाहारं च सध्यानं कथयस्व सविस्तरम् । असंदेहमशेषं च यद्यहं वल्लभा तव

Transliteration

pārvatyuvāca | samāhāraṃ ca sadhyānaṃ kathayasva savistaram | asaṃdehamaśeṣaṃ ca yadyahaṃ vallabhā tava

Translation

پاروَتی نے کہا: اس کا پورا مجموعہ اور اس کے ساتھ دھیان بھی تفصیل سے مجھے بتاؤ۔ اگر میں واقعی تمہیں عزیز ہوں تو بے شک و شبہ سب کچھ مکمل طور پر بیان کرو۔

Word by Word

• पार्वती: Pārvatī
• पार्वती: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: पार्वती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Verb)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद; प्रथम-पुरुष, एकवचन

• समाहारम्: the collection/summary
• समाहारम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: समाहार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय-बोधक (conjunction)

• सध्यानम्: (that) along with meditation / with dhyāna
• सध्यानम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: स + ध्यान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; तत्पुरुष-समास (स-ध्यानम्) = ‘ध्यान सहित’/‘ध्यान-युक्तम्’

• कथयस्व: tell (me)
• कथयस्व: Kriya (Verb)
• Type: Verb
• Root: कथय् (धातु; √कथ् causative)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), आत्मनेपद; मध्यम-पुरुष, एकवचन

• सविस्तरम्: in detail
• सविस्तरम्: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: स + विस्तर (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव/तत्पुरुष-प्राय प्रयोग; नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; ‘विस्तरेण सह’ = विस्तारपूर्वक

• असंदेहम्: without doubt
• असंदेहम्: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: अ + संदेह (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; नञ्-प्रत्यय (negation)

• अशेषम्: entirely / without remainder
• अशेषम्: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: अ + शेष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; नञ्-प्रत्यय

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय-बोधक

• यदि: if
• यदि: Sambandha (Condition)
• Type: Indeclinable
• Root: यदि (अव्यय)
• Form: अव्यय; शर्त/उपपत्ति-बोधक (conditional particle)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तम-पुरुष-सर्वनाम; प्रथमा, एकवचन

• वल्लभा: beloved (wife)
• वल्लभा: Karta (Predicate nominal)
• Type: Noun
• Root: वल्लभा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन

• तव: of you / your
• तव: Sambandha (Genitive)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: मध्यम-पुरुष-सर्वनाम; षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन

Speaker

Pārvatī

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dharmāraṇya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Pārvatī, earnest and composed, requests from Śiva the full compendium of the teaching along with its meditation, asking for a complete and doubtless exposition.

Characters & Entities

• Pārvatī
• Śiva

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Spiritual practice is not only mantra but also dhyāna; the seeker requests a complete, doubt-free transmission.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific sacred geography is named in this verse; it focuses on instruction (upadeśa).

What ritualistic prescription is mentioned?

Meditation (dhyāna) is explicitly requested as part of the teaching; no external rite is specified.