Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 27

Devanagari script

स्नानमात्रेण संशुद्धा दिव्यदेहा भवंति ते । ज्वरादिकष्टमापन्ना नराः स्वात्महिताय वै

Transliteration

snānamātreṇa saṃśuddhā divyadehā bhavaṃti te | jvarādikaṣṭamāpannā narāḥ svātmahitāya vai

Translation

صرف غسل ہی سے وہ پاک ہو جاتے ہیں اور دیویہ جسم پاتے ہیں۔ بخار وغیرہ کی تکلیفوں میں مبتلا لوگ یہ عمل اپنے آتم-ہت، یعنی اعلیٰ ترین بھلائی کے لیے ہی کرتے ہیں۔

Word by Word

• स्नानमात्रेण: by mere bathing
• स्नानमात्रेण: Karana (Means/Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: स्नान-मात्र (प्रातिपदिक; स्नान + मात्र)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; ‘by mere bathing’

• संशुद्धाः: purified
• संशुद्धाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: संशुद्ध (प्रातिपदिक; शुध् धातोः क्त, सम्-उपसर्ग)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त — ‘purified’

• दिव्यदेहाः: (those) with divine bodies
• दिव्यदेहाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दिव्य-देह (प्रातिपदिक; दिव्य + देह)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारयः — ‘having divine bodies’ (as noun/adjectival substantive)

• भवन्ति: become
• भवन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लट्-लकार, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• ज्वरादिकष्टम्: affliction like fever etc.
• ज्वरादिकष्टम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ज्वर-आदि-कष्ट (प्रातिपदिक; ज्वर + आदि + कष्ट)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘suffering such as fever etc.’ (आदि-समास)

• आपन्नाः: having fallen into; afflicted
• आपन्नाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: आपन्न (प्रातिपदिक; आप्/आपद् धातोः क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त — ‘having fallen into/afflicted by’

• नराः: men
• नराः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• स्वात्महिताय: for their own benefit
• स्वात्महिताय: Sampradana (Purpose/Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: स्व-आत्म-हित (प्रातिपदिक; स्व + आत्मन् + हित)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान/प्रयोजन), एकवचन; ‘for one’s own welfare’

• वै: indeed
• वै: Sambandha (Emphasis/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निपात (emphatic particle)

Speaker

Unspecified (Purāṇic narrator)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Indratīrtha-kunda (contextual)

Type: kund

Visual Art Cues

Scene: Afflicted pilgrims step into the sacred waters; as they emerge, their bodies appear radiant and purified, with a subtle divine glow suggesting ‘divya-deha’; feverish sufferers look relieved.

Characters & Entities

• Kuṇḍa (sacred pond)
• Jvara (fever)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred bathing is exalted as a potent purifier that transforms suffering into spiritual welfare.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The kuṇḍa/tīrtha of Indratīrtha in Dharmāraṇya (from the chapter context).

What ritualistic prescription is mentioned?

Perform snāna (ritual bathing) at the sacred water; it is presented as effective even ‘by itself’ (snānamātra).