Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 75

Devanagari script

लक्षहोमं तथा रुद्रं रुद्रातिरुद्रमेव च । तस्मिन्स्थाने च यत्किंचिद्ददाति श्रद्धयान्वितः

Transliteration

lakṣahomaṃ tathā rudraṃ rudrātirudrameva ca | tasminsthāne ca yatkiṃciddadāti śraddhayānvitaḥ

Translation

خواہ لکش-ہوم ہو، رودر یَگ ہو یا رودراتی رودر کی عظیم پوجا—اس مقام پر جو کچھ بھی آدمی عقیدت کے ساتھ دان کرتا ہے وہ نہایت اعلیٰ ثواب کا سبب بنتا ہے۔

Word by Word

• लक्षहोमम्: a lakh (100,000) oblations; lakṣa-homa
• लक्षहोमम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लक्ष (प्रातिपदिक) + होम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (लक्षस्य होमः)

• तथा: likewise
• तथा: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय, प्रकारवाचक

• रुद्रम्: Rudra (rite/name)
• रुद्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: रुद्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन

• रुद्रातिरुद्रम्: Rudra and Atirudra (rites)
• रुद्रातिरुद्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: रुद्र (प्रातिपदिक) + अतिरुद्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (रुद्रं च अतिरुद्रं च) समाहाररूपेण

• एव: indeed
• एव: Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: निश्चय/अवधारणार्थक-अव्यय (particle: 'indeed/just')

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय

• तस्मिन्: in that
• तस्मिन्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, सप्तमी (7), एकवचन; सर्वनाम

• स्थाने: place
• स्थाने: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: स्थान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय

• यत्: whatever
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; सम्बन्धबोधक सर्वनाम

• किंचित्: anything (somewhat)
• किंचित्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + चित् (अव्यय-प्रत्यय)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; अनिश्चितार्थक सर्वनाम (indefinite)

• ददाति: gives
• ददाति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √दा (धातु)
• Form: लट् (present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• श्रद्धया: with faith
• श्रद्धया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: श्रद्धा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन

• अन्वितः: endowed (with)
• अन्वितः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अन्वित (कृदन्त; √इ (धातु) + क्त, उपसर्ग अनु)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण

Speaker

Vyāsa (continuing instruction to Yudhiṣṭhira; implied from surrounding dialogue)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dharmāraṇya-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A grand fire-altar with priests chanting Rudram; offerings poured into flames; the sacred grove/temple silhouette behind; donors present gifts at the conclusion, faith-filled.

Characters & Entities

• Rudra (Śiva)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

In a sanctified kṣetra, śraddhā (faith) magnifies both ritual (homa/japa) and charity, making even modest gifts spiritually potent.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse highlights the special efficacy of acts performed 'in that place'—the Dharmāraṇya sacred locale described in this section.

What ritualistic prescription is mentioned?

Performance of lakṣa-homa, Rudra worship, and Rudrātirudra rites, alongside charitable giving in the sacred site.