Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 39
Devanagari script
ततः सा कथयामास यथावृत्तं विवस्वते । विदितार्थश्च भगवाञ्जगाम त्वष्टु रालयम्
Transliteration
tataḥ sā kathayāmāsa yathāvṛttaṃ vivasvate | viditārthaśca bhagavāñjagāma tvaṣṭu rālayam
Translation
پھر اس نے ویوسوان کو جیسا کچھ واقع ہوا تھا سارا حال سنا دیا۔ حقیقت جان کر بھگوان تواشٹر کے آستانے کی طرف روانہ ہو گئے۔
Word by Word
ततःthen, thereafter
ततः:
Kāla (Temporal adverb)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; तस्मात्/अनन्तरम् (then/thereupon)
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st/nominative); एकवचन
कथयामासtold, narrated
कथयामास:
Kriyā (Verb)
TypeVerb
Rootकथय् (धातु; णिजन्त from कथ्)
Formलिट् (परोक्षभूत/perfect); प्रथमपुरुष (3rd); एकवचन; परस्मैपद
यथावृत्तम्the event as it occurred
यथावृत्तम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootयथा (अव्यय) + वृत्त (प्रातिपदिक; कृदन्त from वृत्)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/accusative); एकवचन; अव्ययीभावसमास: ‘यथा वृत्तम्’ = ‘as it happened’
विवस्वतेto Vivasvat
विवस्वते:
Sampradāna (Recipient)
TypeNoun
Rootविवस्वत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; चतुर्थी (4th/dative); एकवचन
विदितार्थःhaving understood the matter
विदितार्थः:
Kartṛ (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootविदित (प्रातिपदिक; कृदन्त from विद्) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/nominative); एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: ‘विदितः अर्थः यस्य’ (one whose purpose/meaning is known)
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction: and)
भगवान्the Lord (revered one)
भगवान्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/nominative); एकवचन
जगामwent
जगाम:
Kriyā (Verb)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/perfect); प्रथमपुरुष (3rd); एकवचन; परस्मैपद
त्वष्टुःof Tvaṣṭṛ
त्वष्टुः:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootत्वष्टृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी (6th/genitive); एकवचन
आलयम्abode, dwelling
आलयम्:
Karma (Object of motion)
TypeNoun
Rootआलय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd/accusative); एकवचन
Speaker
Purāṇic narrator (contextual)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Tvāṣṭra-ālaya (mythic)
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: Saṃjñā finally speaks, hands in supplication; Vivasvān’s anger cools into resolve as he turns toward a celestial path leading to Tvaṣṭṛ’s shining workshop-palace.
Characters & Entities
V
Vivasvān (Sūrya)T
TvaṣṭṛS
Saṃjñā/Chāyā contextFAQs
When truth is known, one should act decisively and appropriately to restore order and right relationship.
No tīrtha is mentioned; the verse describes travel to Tvaṣṭṛ’s abode within the narrative.
None.