Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 27

Devanagari script

सूर्यतापमनिच्छती तेजसस्तस्य बिभ्यती । तपश्चचार तत्रापि वडवारूपधारिणी

Transliteration

sūryatāpamanicchatī tejasastasya bibhyatī | tapaścacāra tatrāpi vaḍavārūpadhāriṇī

Translation

سورج کی تپش برداشت نہ کرنا چاہتی تھی اور اس کے درخشاں جلال سے خوف زدہ تھی؛ اس نے گھوڑی (وڈوا) کی صورت اختیار کر کے وہاں بھی تپسیا کی۔

Word by Word

• सूर्यतापम्: the Sun’s heat
• सूर्यतापम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सूर्य (प्रातिपदिक) + ताप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म (object of अनिच्छती)

• अनिच्छती: not desiring
• अनिच्छती: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: न + इष्/इच्छ् (धातु) → अन्+इच्छ (धातु)
• Form: लट् (present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; स्त्रीकर्तृ-सामञ्जस्य (she)

• तेजसः: of the radiance
• तेजसः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तेजस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; सम्बन्ध (genitive)

• तस्य: of him/that (Sun)
• तस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, षष्ठी, एकवचन; सम्बन्ध

• बिभ्यती: fearing
• बिभ्यती: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भि (धातु)
• Form: लट् (present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; स्त्रीकर्तृ-सामञ्जस्य

• तपः: austerity, penance
• तपः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तपस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म (object of चचार)

• चचार: performed/practised
• चचार: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: चर् (धातु)
• Form: लिट् (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (there)

• अपि: also
• अपि: Nipata (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: समुच्चय/अप्यर्थक निपात (also/even)

• वडवारूपधारिणी: bearing the form of a mare
• वडवारूपधारिणी: Visheshana (Adjectival)
• Type: Adjective
• Root: वडवा (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक) + धारिणी (धृ धातोः णिनि-प्रत्ययान्त प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (सा)

Speaker

Vyāsa (continuing narrative)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Uttara Kuru (ascetic setting)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Muni (implied continuation)

Visual Art Cues

Scene: A striking ascetic tableau: in a cool northern landscape, a woman in the form of a mare performs austerities; above or behind, a blazing solar presence radiates intense light, prompting both awe and fear.

Characters & Entities

• Sūrya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Tapas (austerity) is portrayed as a means to endure overwhelming power and to pursue inner steadiness amid fear.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

Austerity (tapas) is mentioned generally; no specific vrata or procedure is detailed.