Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 14
Devanagari script
किमिदं पश्य गत्वा त्वं दृष्ट्वा मह्यं निवेदय । तत्तस्य वचनं श्रुत्वा गतो वै नलकूबरः
Transliteration
kimidaṃ paśya gatvā tvaṃ dṛṣṭvā mahyaṃ nivedaya | tattasya vacanaṃ śrutvā gato vai nalakūbaraḥ
Translation
“تم جا کر دیکھو یہ کیا ہے؛ دیکھ کر مجھے عرض کرو۔” اس کا حکم سن کر نلکوبَر یقیناً روانہ ہو گیا۔
Word by Word
किम्what
किम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; प्रश्नवाचक-सर्वनाम
इदम्this
इदम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; निर्देशवाचक
पश्यsee
पश्य:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलोट् (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Kriya (पूर्वक्रिया/Adverbial)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा, एकवचन
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya (पूर्वक्रिया/Adverbial)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive)
मह्यम्to me
मह्यम्:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन
निवेदयreport/inform
निवेदय:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनि + विद् (धातु)
Formलोट् (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन
तत्that
तत्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम (श्रुत्वा इत्यस्य कर्म)
तस्यof him/of that
तस्य:
Sambandha (Possessor/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम
वचनम्command/words
वचनम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Kriya (पूर्वक्रिया/Adverbial)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive)
गतःwent/has gone
गतः:
Kriya (Result state/क्रियाफल)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP used adjectivally); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वैindeed
वै:
Sambandha (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्यय (emphatic particle)
नलकूबरःNalakūbara
नलकूबरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनलकूबर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
Speaker
Narrator (Purāṇic narrator)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Dharmāraṇya
Type: kshetra
Skanda Dialogue
Listener: nṛpa (king)
Visual Art Cues
Scene: Indra issues a crisp command to Nalakūbara—go, observe, and report; Nalakūbara bows and departs swiftly toward the forest.
Characters & Entities
V
Vāsava (Indra, implied)N
NalakūbaraFAQs
Dharma acts with discernment—first knowing the situation clearly, then responding rightly.
Dharmāraṇya, the locale whose disturbance prompts investigation by the devas.
None; it is an instruction-and-mission verse.