Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 87

Devanagari script

तमागतमृषिं दृष्ट्वा नारदं सर्वधर्मवित् । सिंहासनात्समुत्थाय प्रययौ सन्मुखस्तदा

Transliteration

tamāgatamṛṣiṃ dṛṣṭvā nāradaṃ sarvadharmavit | siṃhāsanātsamutthāya prayayau sanmukhastadā

Translation

آنے والے رِشی نارَد کو دیکھ کر، سب دھرم کا جاننے والا، تخت سے اٹھ کھڑا ہوا اور پھر استقبال کے لیے روبرو آگے بڑھا۔

Word by Word

• तम्: him
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• आगतम्: arrived
• आगतम्: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: आ + गम् (धातु) → आगत (कृदन्त, क्त)
• Form: कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘ऋषिम्’ इति विशेषणम्

• ऋषिम्: the sage
• ऋषिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ऋषि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु) → दृष्ट्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
• Form: अव्यय-कृदन्त (क्त्वा/gerund); पूर्वकालिक क्रिया (having seen)

• नारदम्: Nārada
• नारदम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: नारद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• सर्वधर्म-वित्: knower of all dharmas
• सर्वधर्म-वित्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + धर्म (प्रातिपदिक) + विद् (धातु) → वित् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—सर्वान् धर्मान् वेत्ति (उपपद-तत्पुरुष)

• सिंहासनात्: from the throne
• सिंहासनात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: सिंहासन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन

• समुत्थाय: having risen
• समुत्थाय: Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + उत् + स्था (धातु) → समुत्थाय (क्त्वा-प्रत्यय)
• Form: अव्यय-कृदन्त (क्त्वा); पूर्वकालिक क्रिया (having risen)

• प्रययौ: went forth/approached
• प्रययौ: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + या (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• सन्मुखः: facing (him)/in front
• सन्मुखः: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सन् (प्रातिपदिक) + मुख (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—सत् मुखं यस्य/सन्मुखः (कर्मधारय)

• तदा: then
• तदा: Kala (Time/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक

Speaker

Narrator (Purāṇic narrator; specific speaker not explicit in the verse)

Visual Art Cues

Scene: A king (dharma-knower) rises from a lion-throne, hands folded, stepping down to greet Nārada entering the hall; courtiers pause in reverent silence.

Characters & Entities

• Nārada
• Dharmarāja (Yudhiṣṭhira)
• Siṃhāsana (throne)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Honoring saints and guests is dharma; even a king must rise and personally receive a realized sage.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is identified in this verse; it highlights dharmic conduct within a royal setting.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implied atithi-satkāra (guest-reception): rising, approaching, and respectful welcome.