Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 84

Devanagari script

स नारदोऽथ विप्रर्षिर्ब्रह्मलोकचरोऽव्ययः । आगतोऽथ पुरीं हर्षाद्धर्मराजेन पालिताम्

Transliteration

sa nārado'tha viprarṣirbrahmalokacaro'vyayaḥ | āgato'tha purīṃ harṣāddharmarājena pālitām

Translation

وہی نارَد—برہمنوں میں رِشیِ برتر، برہما لوک میں سیر کرنے والا اور غیر فانی—پھر خوشی کے ساتھ اُس بستی میں آیا جس کی حفاظت دھرم راج کرتا تھا۔

Word by Word

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम

• नारदः: Nārada
• नारदः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नारद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• अथ: then
• अथ: Discourse marker (सम्बन्ध/क्रम)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनुक्रम/सम्बन्ध-बोधक (then/now)

• विप्र-ऋषिः: the brahmin sage
• विप्र-ऋषिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक) + ऋषि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—विप्रः ऋषिः (कर्मधारय)

• ब्रह्मलोक-चरः: moving in Brahmaloka
• ब्रह्मलोक-चरः: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ब्रह्मलोक (प्रातिपदिक) + चर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—ब्रह्मलोके चरः (सप्तमी-तत्पुरुष)

• अव्ययः: imperishable
• अव्ययः: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अव्यय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• आगतः: having come/arrived
• आगतः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ + गम् (धातु) → आगत (कृदन्त, क्त)
• Form: कृदन्त (क्त-प्रत्यय), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकर्मणि/भूतार्थे (having come)

• अथ: then
• अथ: Discourse marker (सम्बन्ध/क्रम)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनुक्रम-बोधक

• पुरीम्: to the city
• पुरीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुरी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• हर्षात्: out of joy
• हर्षात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: हर्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; हेतौ (cause)

• धर्मराजेन: by Dharmarāja (Yama)
• धर्मराजेन: Karana/Karta (Agent in passive/करण-कर्ता)
• Type: Noun
• Root: धर्मराज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; समासः—धर्मस्य राजा (षष्ठी-तत्पुरुष)

• पालिताम्: protected/ruled
• पालिताम्: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पाल् (धातु) → पालित (कृदन्त, क्त)
• Form: कृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; ‘पुरीम्’ इति विशेषणम्

Speaker

Narrator (Purāṇic narrator; specific speaker not explicit in the verse)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Nārada descending into a fortified, orderly city; banners of dharma, calm citizens, palace gates opening; the atmosphere bright with auspiciousness as he arrives joyfully.

Characters & Entities

• Nārada
• Brahmaloka
• Dharmarāja (Yudhiṣṭhira)
• Purī (city)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The presence of great sages is a blessing; righteous rule (Dharmarāja) attracts auspicious visitors and dharmic instruction.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse mentions a ‘city protected by Dharmarāja’ but does not explicitly name a tīrtha or sacred geography.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; it sets the scene for a dharma-dialogue through the sage’s arrival.