Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 55

Devanagari script

नारदं पूजयित्वा तु प्रहृष्टेनांतरात्मना । हर्षितं तु यमं दृष्ट्वा नारदो विस्मिताननः

Transliteration

nāradaṃ pūjayitvā tu prahṛṣṭenāṃtarātmanā | harṣitaṃ tu yamaṃ dṛṣṭvā nārado vismitānanaḥ

Translation

نارد کی پوجا کرکے، باطن کی مسرت کے ساتھ، یم خوش نظر آیا؛ یم کو یوں شاداں دیکھ کر نارد کے چہرے پر حیرت چھا گئی۔

Word by Word

• नारदम्: Nārada
• नारदम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: नारद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• पूजयित्वा: having worshipped
• पूजयित्वा: None
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/त्वा), अव्यय; धातु: पूज्

• तु: indeed
• तु: None
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण/विरोध (but/indeed)

• प्रहृष्टेन: with delighted
• प्रहृष्टेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: प्रहृष्ट (कृदन्त, हृष् धातु)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; विशेषणम् (अन्तरात्मना)

• अन्तरात्मना: with inner self/heart
• अन्तरात्मना: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: अन्तरात्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन

• हर्षितम्: joyful
• हर्षितम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: हर्षित (कृदन्त, हृष् धातु)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् (यमम्)

• तु: and/indeed
• तु: None
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; पुनरुक्त-समुच्चय/विरोध

• यमम्: Yama
• यमम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: None
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/त्वा), अव्यय; धातु: दृश्

• नारदः: Nārada
• नारदः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नारद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन

• विस्मिताननः: one whose face was astonished
• विस्मिताननः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: विस्मित (कृदन्त, स्मि/स्मय् धातु) + आनन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; बहुव्रीहिः = यस्य आननं विस्मितं सः; विशेषणम् (नारदः)

Speaker

Narrator (Purāṇic narrator; unspecified in snippet)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dharmāraṇya (narrative frame)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Yama, radiant and unexpectedly smiling, completes worship of Nārada; Nārada, veena in hand, looks on with widened, astonished eyes amid a dignified assembly.

Characters & Entities

• Nārada
• Yama
• Dharmarāja

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even the lord of justice honours saintly wisdom; reverence to sages refines the heart and transforms the atmosphere.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse advances the Dharmāraṇya narrative context; it does not name a separate tīrtha in this line.

What ritualistic prescription is mentioned?

Pūjā (honouring/worship) offered to Nārada as a revered guest.