Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 52

Devanagari script

अर्घ्यपाद्यादिविधिना पूजां कृत्वा विधानतः । दंडवत्तं प्रणम्याथ विधिना चोपवेशितः

Transliteration

arghyapādyādividhinā pūjāṃ kṛtvā vidhānataḥ | daṃḍavattaṃ praṇamyātha vidhinā copaveśitaḥ

Translation

اَرخْیَہ، پادْیَہ وغیرہ کی مقررہ رسموں کے مطابق پوجا ادا کرکے اُس نے دَندَوَت پرنام کیا؛ پھر قاعدے کے مطابق احترام سے بٹھایا گیا۔

Word by Word

• अर्घ्य: offering (arghya)
• अर्घ्य: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अर्घ्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रातिपदिक; समासपूर्वपद (अर्घ्य-), अत्र समासाङ्गत्वेन अव्यक्तविभक्ति

• पाद्य: water for washing feet
• पाद्य: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पाद्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रातिपदिक; समासपूर्वपद (पाद्य-), अत्र समासाङ्गत्वेन अव्यक्तविभक्ति

• आदि: and so on
• आदि: None
• Type: Indeclinable
• Root: आदि (प्रातिपदिक/अव्ययप्राय)
• Form: अव्यय; समासे ‘आदि’ (etc.)-अर्थे

• विधिना: by the prescribed procedure
• विधिना: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: विधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन

• पूजाम्: worship
• पूजाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पूजा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• कृत्वा: having done
• कृत्वा: None
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/ल्यप्), अव्यय; धातु: कृ

• विधानतः: according to rule
• विधानतः: None
• Type: Indeclinable
• Root: विधान (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त (ablatival adverb) ‘विधानतः’ = विधानेन/विधानानुसारम्

• दण्डवत्: prostrating fully
• दण्डवत्: None
• Type: Indeclinable
• Root: दण्डवत् (प्रातिपदिक/अव्ययप्राय)
• Form: अव्यय; उपमान/रीति-अर्थे ‘दण्डवत्’ (like a staff; prostrate)

• तम्: him
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• प्रणम्य: having bowed
• प्रणम्य: None
• Type: Verb
• Root: प्र-नम् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/ल्यप्), अव्यय; धातु: नम्, उपसर्ग: प्र

• अथ: then
• अथ: None
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनुक्रम/अनन्तर-अर्थक (then)

• विधिना: by due procedure
• विधिना: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: विधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन

• च: and
• च: None
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• उपवेशितः: was seated / was made to sit
• उपवेशितः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: उप-विश् (धातु)
• Form: कृदन्त; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतकृत (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; धातु: विश्, उपसर्ग: उप

Speaker

Narrator (Purāṇic narrator; unspecified in snippet)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dharmāraṇya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A formal reception: the host completes arghya-pādya offerings, then performs a full daṇḍavat prostration before seating the honored visitor in a sanctified hall/āśrama setting.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma is upheld through reverent hospitality and orderly worship—honouring the worthy guest with prescribed rites and humility.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The immediate focus is the Dharmāraṇya setting; this verse emphasizes ritual conduct within that sacred narrative rather than naming a separate tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

Offering arghya and pādya as part of pūjā, followed by daṇḍavat-prostration and formally seating the honoured person.