Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 50
Devanagari script
कैषा पद्मपलाशाक्षी पीनोन्नतपयोधरा । कृशोदरी बृहच्छ्रोणी नवपल्लवकोमला
Transliteration
kaiṣā padmapalāśākṣī pīnonnatapayodharā | kṛśodarī bṛhacchroṇī navapallavakomalā
Translation
“یہ کون ہے—کنول کے پتے جیسی آنکھوں والی، بھرے اور ابھرے ہوئے پستانوں والی، باریک کمر، چوڑے کولہوں والی، اور نوخیز کونپلوں جیسی نرمی رکھنے والی؟”
Word by Word
काwho?
का:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रश्नवाचक सर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
एषाthis (woman)
एषा:
Karta (Subject apposition/कर्ता-समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
पद्मपलाशाक्षीshe whose eyes are like lotus-petals
पद्मपलाशाक्षी:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootpadma (प्रातिपदिक) + palāśa (प्रातिपदिक) + akṣī (प्रातिपदिक)
Formसमास: बहुव्रीहि (पद्मपलाशवत् अक्षिणी यस्याः सा); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषणम् (एषा)
पीनोन्नतपयोधराshe with full, high breasts
पीनोन्नतपयोधरा:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootpīna (प्रातिपदिक) + unnata (प्रातिपदिक) + payodhara (प्रातिपदिक)
Formसमास: बहुव्रीहि (पीनोन्नतौ पयोधरौ यस्याः सा); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषणम् (एषा)
कृशोदरीslim-waisted
कृशोदरी:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootkṛśa (प्रातिपदिक) + udarī (प्रातिपदिक)
Formसमास: बहुव्रीहि (कृशम् उदरं यस्याः सा); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषणम् (एषा)
बृहच्छ्रोणीbroad-hipped
बृहच्छ्रोणी:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootbṛhat (प्रातिपदिक) + śroṇī (प्रातिपदिक)
Formसमास: बहुव्रीहि (बृहती श्रोणी यस्याः सा); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषणम् (एषा)
नवपल्लवकोमलाtender like new sprouts
नवपल्लवकोमला:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootnava (प्रातिपदिक) + pallava (प्रातिपदिक) + komalā (प्रातिपदिक)
Formसमास: बहुव्रीहि (नवपल्लववत् कोमला या); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषणम् (एषा)
Speaker
Brāhmaṇa youth (dvijātmajaḥ) — inferred from narrative flow
Visual Art Cues
Scene: A vivid portrait of the woman: lotus-leaf eyes, youthful softness, full breasts, slender waist, broad hips—presented as an almost supernatural ideal of beauty; the youth’s gaze is caught in involuntary appraisal.
FAQs
Attraction begins with sense-perception; recognizing it is the first step toward self-mastery.
No tīrtha is mentioned; the verse is a poetic description within a story.
None.