Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 42

अष्टैश्वर्याणि चोक्तानि तेजोरूपाणि केवलम् । पंचभिर्ब्रह्मभिः पूर्वं हृल्लेखाद्यादिभिः क्रमात

aṣṭaiśvaryāṇi coktāni tejorūpāṇi kevalam | paṃcabhirbrahmabhiḥ pūrvaṃ hṛllekhādyādibhiḥ kramāta

یوں آٹھ اَیشوریہ بیان کیے گئے—جو محض نورانی صورتیں ہیں۔ اُن سے پہلے، ترتیب کے مطابق، ہِرّلیکھ وغیرہ سے شروع ہونے والے پانچ برہما آتے ہیں۔

अष्ट-ऐश्वर्याणिthe eight powers (aiśvaryas)
अष्ट-ऐश्वर्याणि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअष्ट (संख्या) + ऐश्वर्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; द्विगु-समासः (अष्टान्य् ऐश्वर्याणि)
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात
उक्तानिare said/declared
उक्तानि:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootउक्त (कृदन्त; √वच् (धातु), क्त)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; भूतकृदन्त (क्त) ‘said/declared’—कर्मणि प्रयोगे विधेय
तेजः-रूपाणिhaving the form of radiance
तेजः-रूपाणि:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतेजस् (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; तत्पुरुषः (तेजसः रूपाणि) — ‘of the nature of radiance’
केवलम्only/merely
केवलम्:
Sambandha (Qualifier)
TypeIndeclinable
Rootकेवल (प्रातिपदिक/अव्ययीभावे)
Formअव्यय; अव्ययीभाव-प्रयोगः/क्रियाविशेषणम् (only/merely)
पञ्चभिःby/with five
पञ्चभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootपञ्च (संख्याशब्द; प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; संख्याविशेषणम्
ब्रह्मभिःby/with the Brahmas (brahma-beings)
ब्रह्मभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
पूर्वम्formerly/earlier
पूर्वम्:
Desha-Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootपूर्व (प्रातिपदिक/अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक-क्रियाविशेषणम् (formerly/earlier)
हृत्-लेख-आद्यादिभिःwith those beginning with Hṛllekha, etc.
हृत्-लेख-आद्यादिभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootहृत्/हृद् (प्रातिपदिक) + लेख (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; ‘आद्यादि’ = ‘and so on’; तत्पुरुष-समासः/समाहारः—‘beginning with Hṛllekha etc.’
क्रमात्in sequence/gradually
क्रमात्:
Sambandha (Manner)
TypeIndeclinable
Rootक्रम (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त (ablatival adverb) = ‘in order/gradually’

Unspecified (contextual narrator/teacher within Brahmottarakhaṇḍa ritual instruction)

Scene: A luminous hierarchy diagram: five Brahmā-forms in a lower/inner preparatory band (Hṛllekha first), above/around them eight radiant aiśvarya-forms like flames or sunbursts, all converging toward the central Sadāśiva principle.

A
Aṣṭaiśvarya
F
Five Brahmās
H
Hṛllekha

FAQs

All powers and cosmic offices are ultimately expressions of divine radiance, approached in a disciplined, sequential worship.

No tīrtha is mentioned; the focus is on metaphysical ordering within ritual practice.

Follow a fixed sequence: recognize the five Brahmās (starting with Hṛllekha) and then the eight aiśvaryas as radiant forms within the āvaraṇa-pūjā.