Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 20
Devanagari script
दृष्ट्वा निरुद्ध्यमानां तां विदर्भाधिपतिः पुरीम् । योद्धुमभ्याययौ तूर्णं बलेन महता वृतः
Transliteration
dṛṣṭvā niruddhyamānāṃ tāṃ vidarbhādhipatiḥ purīm | yoddhumabhyāyayau tūrṇaṃ balena mahatā vṛtaḥ
Translation
جب اس نے اپنی نگری کو محاصرے میں گھرا ہوا دیکھا تو وِدربھ کا حاکم عظیم لشکر کے حلقے میں، فوراً جنگ کے لیے نکل پڑا۔
Word by Word
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययम् (gerund/absolutive), पूर्वक्रिया
निरुद्ध्यमानाम्being besieged/blocked
निरुद्ध्यमानाम्:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeVerb
Rootनि + रुध् (धातु)
Formवर्तमानकाले कर्मणि-प्रयोगे शानच्/मान-प्रत्ययान्तः (present passive participle), स्त्रीलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; 'पुरीम्' विशेषणम्
ताम्that
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
विदर्भाधिपतिःthe lord of Vidarbha
विदर्भाधिपतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविदर्भ + अधिपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
पुरीम्city
पुरीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
योद्धुम्to fight
योद्धुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootयुध् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्तः (infinitive), प्रयोजनार्थः (purpose)
अभ्याययौcame/advanced towards
अभ्याययौ:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootअभि + आ + या (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
तूर्णम्swiftly
तूर्णम्:
Manner adjunct (रीति)
TypeIndeclinable
Rootतूर्णम् (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्ययम् (adverb)
बलेनwith an army/force
बलेन:
Sahakari/Karana (Means/Instrument/करण)
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्
महताgreat
महता:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; 'बलेन' विशेषणम्
वृतःsurrounded, accompanied
वृतः:
Visheshana (Adjectival participle/विशेषण)
TypeVerb
Rootवृ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्तः (past passive participle), पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; 'विदर्भाधिपतिः' विशेषणम्
Speaker
Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)
Skanda Dialogue
Listener: Sages
Visual Art Cues
Scene: Satyaratha armored, mounting a chariot or horse, surrounded by a vast army; city gate behind him; standards unfurl; the moment of departure toward battle.
Characters & Entities
S
SatyarathaV
VidarbhaŚ
Śālva (implied)FAQs
A ruler’s dharma includes swift protection of the people when danger threatens the realm.
No; the focus is civic protection rather than tīrtha-māhātmya.
None; it describes the king’s immediate response in accordance with kshatra-duty.