Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 72

तेषां मध्ये समासीनः पूजितः प्लवगेश्वरः । गोपात्मजं समाश्लिष्य राज्ञो वीक्ष्येदमववीत्

teṣāṃ madhye samāsīnaḥ pūjitaḥ plavageśvaraḥ | gopātmajaṃ samāśliṣya rājño vīkṣyedamavavīt

ان کے درمیان بیٹھ کر، پوجا پانے والے پلَوگیشور نے گوالے کے بیٹے کو گلے لگایا؛ پھر بادشاہوں کی طرف دیکھ کر یہ کلمات کہے۔

तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
मध्येin the midst
मध्ये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
समासीनःseated
समासीनः:
Karta (Subject-qualifier/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम् + आ + सद् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (प्लवगेश्वरः)
पूजितःhonoured
पूजितः:
Karta (Subject-qualifier/कर्ता)
TypeAdjective
Rootपूज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
प्लवगेश्वरःlord of the monkeys
प्लवगेश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्लवग + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (प्लवगानाम् ईश्वरः)
गोपात्मजम्the cowherd’s son
गोपात्मजम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगोप + आत्मज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (गोपस्य आत्मजः)
समाश्लिष्यhaving embraced
समाश्लिष्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootसम् + आ + श्लिष् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त/अव्यय)
Formक्त्वान्त/ल्यपन्त-अव्यय (gerund), पूर्वकालिक क्रिया
राज्ञःof the king
राज्ञः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
वीक्ष्यhaving looked at
वीक्ष्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootवीक्ष् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त/अव्यय)
Formक्त्वान्त/ल्यपन्त-अव्यय (gerund), पूर्वकालिक क्रिया
इदम्this
इदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; वाक्यकर्म (object of speech)
अववीत्said/spoke
अववीत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formलुङ्-लकार (अनद्यतनभूत/Aorist), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद; उपसर्गः अव-

Narrator (Purāṇic narrator introducing Hanūmān’s speech)

Scene: Hanūmān sits honored at the center of the assembly; he draws the cowherd’s son into an embrace; kings watch attentively as Hanūmān turns to speak—hands poised in a teaching gesture.

H
Hanūmān
G
Gopātmaja (cowherd’s son)
R
Rājānaḥ (kings)

FAQs

Divine instruction is framed with compassion—first by embracing the devotee, then by teaching the wider assembly.

Implicitly connected to Maṇḍavā-saras and Pradoṣa worship in the surrounding verses; not explicitly named here.

None directly; the verse sets the scene for the forthcoming instruction on Śiva worship.