Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 23

तेषां कर्माणि सृष्टानि स्वजन्मानुगुणानि च । लोकास्तेषु प्रवर्तंते भुंजते चैव तत्फलम्

teṣāṃ karmāṇi sṛṣṭāni svajanmānuguṇāni ca | lokāsteṣu pravartaṃte bhuṃjate caiva tatphalam

ان کے لیے اعمال بھی مقرر کیے گئے، اپنے اپنے جنم کے مطابق؛ جیو انہی راہوں میں لگتے ہیں اور یقیناً اسی کے پھل بھوگتے ہیں۔

तेषाम्of them
तेषाम्:
Shashthi-Sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
कर्माणिactions/deeds
कर्माणि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
सृष्टानिwere created/ordained
सृष्टानि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसृज् (धातु) → सृष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
स्वown
स्व:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
Formसमासाङ्ग; सर्वनाम-विशेषण (own)
जन्मbirth
जन्म:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootजन्मन् (प्रातिपदिक)
Formसमासाङ्ग; नपुंसकलिङ्ग-प्रातिपदिक
अनुगुणानिin accordance (with their own birth)
अनुगुणानि:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनुगुण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; तत्पुरुषः: ‘जन्मानुगुण’ = जन्मानुसार (according to birth); विशेषण
and
:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
लोकाःworlds/people (beings)
लोकाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
तेषुin them/among them
तेषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन
प्रवर्तन्तेproceed/operate
प्रवर्तन्ते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + वृत् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन
भुञ्जतेenjoy/experience
भुञ्जते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभुज् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन
and
:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
एवindeed
एव:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (particle/emphasis)
तत्that
तत्:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसमासाङ्ग; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd Nom/Acc), एकवचन; विशेषण (that)
फलम्fruit/result
फलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

Brahmā (deduced from Brahmottarakhaṇḍa context; speaker not explicit in the snippet)

Scene: A wheel of karma: beings of different realms performing characteristic actions, with corresponding fruits depicted as ripening trees or scales; a calm sage observes, indicating law-like regularity.

FAQs

One’s conduct and experience are governed by karma: actions suited to one’s birth yield corresponding results that must be undergone.

None is mentioned; the teaching is ethical and karmic, not tīrtha-specific.

No specific rite is prescribed; the verse states the principle of karmic fruition.