Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 47
Devanagari script
अनाथकृपणार्तेषु सघृणाः खलु साधवः । इत्थमभ्यर्थितः सोऽपि पुरुषादः स निर्घृणः
Transliteration
anāthakṛpaṇārteṣu saghṛṇāḥ khalu sādhavaḥ | itthamabhyarthitaḥ so'pi puruṣādaḥ sa nirghṛṇaḥ
Translation
نیک لوگ بے سہارا، غریب اور دکھی لوگوں پر رحم کرتے ہیں۔ لیکن اس طرح التجا کرنے کے باوجود وہ آدم خور بے رحم ہی رہا۔
Word by Word
अनाथकृपणार्तेषुamong the helpless, poor, and afflicted
अनाथकृपणार्तेषु:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअनाथ + कृपण + आर्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), बहुवचन; द्वन्द्व-समास (अनाथाश्च कृपणाश्च आर्ताश्च)
सघृणाःcompassionate
सघृणाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस + घृण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; विशेषण (सघृण = करुणायुक्त)
खलुindeed
खलु:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootखलु (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक/एव-अर्थे (indeed)
साधवःgood people
साधवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसाधु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
इत्थम्thus
इत्थम्:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइत्थम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (thus/in this manner)
अभ्यर्थितःhaving been entreated
अभ्यर्थितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootअभि + अर्थ् (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय, past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘requested/entreated’
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सर्वनाम
अपिalso/even
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अपि-अर्थे (also/even)
पुरुषादःman-eater (cannibal)
पुरुषादः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुरुष + अद (प्रातिपदिक; √अद्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; ‘पुरुषं अत्ति’ इति (man-eater)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सर्वनाम
निर्घृणःmerciless
निर्घृणः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिर् + घृण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषण (निर्घृण = दयारहित)
Speaker
Narrator (contextual; moral commentary within the narration)
Visual Art Cues
Scene: A group of supplicants plead; the man-eater stands unmoved, shadowed and hard-eyed, contrasting with the luminous, gentle faces of the compassionate; the moral polarity is visually stark.
Characters & Entities
S
sādhavaḥP
puruṣāda (man-eater)FAQs
Compassion is a defining mark of sādhus; cruelty that ignores sincere supplication is condemned as adharma.
None is mentioned; it is a general ethical observation within the story.
None.