Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 22

Devanagari script

तत्र विव्याध विशिखैः शार्दूलान्गवयान्मृगान् । रुरून्वराहान्महिषान्मृगेंद्रानपि भूरिशः

Transliteration

tatra vivyādha viśikhaiḥ śārdūlāngavayānmṛgān | rurūnvarāhānmahiṣānmṛgeṃdrānapi bhūriśaḥ

Translation

وہاں اُس نے تیروں سے بہت سے جانوروں کو چھید ڈالا—ببر شیر، گایال، ہرن، رورو، جنگلی سور، بھینسے، اور حتیٰ کہ جانوروں کے زورآور سرداروں کو بھی—بار بار۔

Word by Word

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक अव्यय (locative adverb: there)

• विव्याध: pierced/shot
• विव्याध: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि-व्यध् (धातु)
• Form: लिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; (pierced/shot)

• विशिखैः: with arrows
• विशिखैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: विशिख (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन; (with arrows)

• शार्दूलान्: tigers
• शार्दूलान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शार्दूल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), बहुवचन; (tigers)

• गवयान्: gaurs
• गवयान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गवय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), बहुवचन; (gaurs/wild oxen)

• मृगान्: deer
• मृगान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मृग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), बहुवचन; (deer/animals)

• रुरून्: ruru-deer
• रुरून्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: रुरु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), बहुवचन; (ruru-deer/antelopes)

• वराहान्: boars
• वराहान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वराह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), बहुवचन; (boars)

• महिषान्: buffaloes
• महिषान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: महिष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), बहुवचन; (buffaloes)

• मृगेन्द्रान्: lords of beasts (lions)
• मृगेन्द्रान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मृग (प्रातिपदिक) + इन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: समासः (षष्ठी-तत्पुरुष): मृगाणाम् इन्द्राः; पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), बहुवचन; (lords of beasts)

• अपि: also
• अपि: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: समुच्चय/अप्यर्थक अव्यय (also/even)

• भूरिशः: in great numbers
• भूरिशः: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: भूरिशस् (अव्यय)
• Form: प्रकार/परिमाणवाचक अव्यय (adverb: abundantly/many times)

Speaker

Narrator (not specified in the excerpt; likely the Purāṇic narrator within Brāhma Khaṇḍa)

Visual Art Cues

Scene: The king looses arrows in rapid succession; animals—tiger, boar, deer, buffalo—depicted in motion amid forest; a sense of relentless repetition and mounting consequence.

Characters & Entities

• śārdūla (tiger)
• varāha (boar)
• mahiṣa (buffalo)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The verse intensifies the theme of indulgence in hunting, preparing the ground for karmic reversal or a dharmic turning point.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No holy site is identified in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse is purely narrative.