Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 67

Devanagari script

शिवलोकमथ प्राप्य तत्र कल्पशतं पुनः । भुक्त्वा भोगान्सुविपुलाञ्छिवमेव प्रपद्यते

Transliteration

śivalokamatha prāpya tatra kalpaśataṃ punaḥ | bhuktvā bhogānsuvipulāñchivameva prapadyate

Translation

پھر شِولोक کو پا کر وہاں سو کلپ تک نہایت فراواں نعمتیں اور بھوگ بھگتتا ہے؛ اور آخرکار صرف شِو ہی کی پناہ (حتمی پناہ) حاصل کرتا ہے۔

Word by Word

• शिवलोकम्: Śivaloka
• शिवलोकम्: Karma (Object/Goal/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शिव + लोक (प्रातिपदिक-समास)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुषः (world of Śiva), पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्

• अथ: then
• अथ: Sambandha (Discourse connector)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अनन्तरार्थक-अव्ययम् (then/thereupon)

• प्राप्य: having attained
• प्राप्य: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: प्र + आप् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययम् (gerund), ‘having attained’

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्ययम् (locative adverb)

• कल्पशतम्: a hundred kalpas
• कल्पशतम्: Kala-adhikarana (Time extent)
• Type: Noun
• Root: कल्प + शत (प्रातिपदिक-समास)
• Form: द्विगु-समासः (a hundred kalpas), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम् (कालपरिमाणम्)

• पुनः: again/further
• पुनः: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: पुनरावृत्त्यर्थक-अव्ययम् (again/further)

• भुक्त्वा: having enjoyed
• भुक्त्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: भुज् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययम् (gerund)

• भोगान्: enjoyments
• भोगान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भोग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्

• सुविपुलान्: very abundant
• सुविपुलान्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सु + विपुल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; भोगान् विशेषयति

• शिवम्: Śiva
• शिवम्: Karma (Object/Goal/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• एव: indeed/only
• एव: Sambandha (Emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक-निपातः (emphatic particle)

• प्रपद्यते: attains/surrenders to
• प्रपद्यते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + पद् (धातु)
• Form: लट् (Present), आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्

Speaker

Unknown (contextual narrator/instructor within Brahmottarakhaṇḍa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Śiva-loka

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: After celestial enjoyments, the soul reaches a luminous Śiva-loka: Śiva seated in serene majesty with Pārvatī, gaṇas and sages; finally the devotee dissolves into Śiva’s radiance (symbolic union/refuge).

Characters & Entities

• Śiva
• Śivaloka
• Kalpa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The highest culmination of merit is not merely heavenly enjoyment but final surrender and attainment of Śiva.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No terrestrial tīrtha is specified; the verse highlights Śivaloka as the transcendent destination.

What ritualistic prescription is mentioned?

No additional rite is described; it continues the vow’s promised results.