Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 30

सनत्कुमार उवाच । श्रुतास्ते भगवन्धर्मास्त्वन्मुखान्मुक्तिहेतवः । यैर्मुक्तपापा मनुजास्तरिष्यंति भवार्णवम्

sanatkumāra uvāca | śrutāste bhagavandharmāstvanmukhānmuktihetavaḥ | yairmuktapāpā manujāstariṣyaṃti bhavārṇavam

سنت کمار نے کہا: اے بھگون! میں نے آپ ہی کے دہنِ مبارک سے وہ دھرم سنے ہیں جو مکتی کے سبب ہیں؛ جن کے ذریعے گناہوں سے پاک انسان سنسار کے سمندر کو پار کر جائیں گے۔

sanat-kumāraḥSanatkumāra
sanat-kumāraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsanat (प्रातिपदिक) + kumāra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्
uvācasaid
uvāca:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (वच्)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथम-पुरुषः (3rd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्
śrutāḥheard
śrutāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootśruta (कृदन्त; √śru/श्रु, क्त)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), बहुवचनम्; कर्मणि-प्रयोगे ‘धर्माः’ इत्यस्य विशेषणम्
teby you/your
te:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (तद्) (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी/षष्ठी-रूपम्; अत्र षष्ठी (Genitive), एकवचनम् (सम्बोधनार्थे ‘भगवन्’ सह)
bhagavanO Lord
bhagavan:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootbhagavat (भगवत्) (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्
dharmāḥdharmas
dharmāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdharma (धर्म) (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), बहुवचनम्
tvat-mukhātfrom your mouth
tvat-mukhāt:
Apādāna (Source/अपादान)
TypeNoun
Roottvat (त्वद्) (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + mukha (मुख) (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः (Ablative), एकवचनम्
mukti-hetavaḥcauses of liberation
mukti-hetavaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmukti (प्रातिपदिक) + hetu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), बहुवचनम्; ‘dharmāḥ’ इत्यस्य समानाधिकरणम्
yaiḥby which
yaiḥ:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootyad (यद्) (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental), बहुवचनम्; सम्बन्ध-सर्वनाम
mukta-pāpāḥfreed from sins
mukta-pāpāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootmukta (कृदन्त; √muc/मुच्, क्त) + pāpa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), बहुवचनम्; ‘manujāḥ’ इति विशेषणम्
manujāḥmen/humans
manujāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmanuja (मनुज) (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), बहुवचनम्
tariṣyantiwill cross
tariṣyanti:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√tṝ (तॄ)
Formलृट्-लकारः (Simple Future), प्रथम-पुरुषः (3rd person), बहुवचनम्; परस्मैपदम्
bhava-arṇavamthe ocean of worldly existence
bhava-arṇavam:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootbhava (प्रातिपदिक) + arṇava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्

Sanatkumāra

Listener: Bhagavān Rudra

Scene: Sanatkumāra speaks with folded hands, acknowledging Rudra’s teachings as liberation-causes; behind them, a symbolic ocean of saṃsāra with a small boat/ford motif suggests crossing through dharma.

S
Sanatkumāra
R
Rudra (Śiva)
M
Mukti
B
Bhavārṇava (ocean of saṃsāra)

FAQs

Dharma taught by the Lord functions as a direct means to liberation, removing sin and enabling transcendence of saṃsāra.

No specific site is named; the focus is liberation through Śiva’s instruction.

Not specified here; it refers generally to dharmas that purify sin and lead to mokṣa.