Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 5

Devanagari script

भस्मोद्धूलितसर्वांगो जटामंडलमंडितः । वल्कलाजिनसंवीतो भिक्षामात्रपरिग्रहः

Transliteration

bhasmoddhūlitasarvāṃgo jaṭāmaṃḍalamaṃḍitaḥ | valkalājinasaṃvīto bhikṣāmātraparigrahaḥ

Translation

اس کے سارے بدن پر مقدّس بھسم لگی تھی، اور جٹاؤں کا حلقہ اس کی زینت تھا۔ وہ چھال کے کپڑے اور ہرن کی کھال پہنتا، اور صرف بھکشا ہی کو سہارا بناتا تھا۔

Word by Word

• भस्मोद्धूलितसर्वाङ्गः: whose whole body is smeared with ash
• भस्मोद्धूलितसर्वाङ्गः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भस्मन् + उद्धूलित (√धूल्/ध्वल्?; √धूल् ‘to dust/smear’, क्त; कृदन्त) + सर्व + अङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भस्मना उद्धूलितानि सर्वाणि अङ्गानि यस्य (whose whole body is smeared with ash)

• जटामण्डलमण्डितः: adorned with matted locks
• जटामण्डलमण्डितः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: जटा + मण्डल + मण्डित (√मण्ड् धातु, क्त; कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; जटामण्डलेन मण्डितः (adorned with a circle/mass of matted hair)

• वल्कलाजिनसंवीतः: clad in bark and deer-skin
• वल्कलाजिनसंवीतः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वल्कल + अजिन + संवीत (√वे/√वी धातु ‘to clothe’, क्त; कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; वल्कलम् अजिनं च (dvandva) ताभ्यां संवीतः (clad in bark-garment and deer-skin)

• भिक्षामात्रपरिग्रहः: having only alms as possession
• भिक्षामात्रपरिग्रहः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भिक्षा + मात्र + परिग्रह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भिक्षामात्रः परिग्रहः यस्य (whose only possession is alms)

Speaker

Sūta (narrator)

Visual Art Cues

Scene: Close depiction of the ascetic’s Śaiva emblems: ash-smeared limbs, thick jaṭā-mukuṭa, bark garment and deerskin, begging bowl; austere yet luminous.

Characters & Entities

• Bhasma
• Vāmadeva

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

External marks like bhasma and jaṭā signify inner renunciation; the ideal is minimal living sustained by alms and austerity.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No holy site is mentioned; the verse highlights Śaiva ascetic culture and bhasma symbolism.

What ritualistic prescription is mentioned?

Bhasma-dhāraṇa (smearing sacred ash) is implied as a Śaiva observance, alongside living by bhikṣā (alms).