Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 36
Devanagari script
अथाहं किंकरैर्याम्यैर्नीतो वैवस्वतालयम् । ततोऽहं नरके घोरे तत्कुण्डे विनिपातितः
Transliteration
athāhaṃ kiṃkarairyāmyairnīto vaivasvatālayam | tato'haṃ narake ghore tatkuṇḍe vinipātitaḥ
Translation
پھر یم کے خادم مجھے یمراج کے ٹھکانے لے گئے؛ اس کے بعد مجھے ایک خوفناک جہنم کے گڑھے میں پھینک دیا گیا۔
Word by Word
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय (अनन्तरार्थक) = indeclinable (“then/thereupon”)
अहम्me
अहम्:
Karma (Patient/कर्म)
TypeNoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा, एकवचन = nominative singular (“I”)
किंकरैःby attendants
किंकरैः:
Karana (Agent-instrument/करण)
TypeNoun
Rootकिंकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन = instrumental plural (“by servants”)
याम्यैःof Yama
याम्यैः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयाम्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन = instrumental plural; विशेषण of किंकरैः (“of Yama”)
नीतःled
नीतः:
Kriya (Result state/क्रिया)
TypeAdjective
Rootनीत (कृदन्त, √नी ‘to lead’ → नीत)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन = masculine nominative singular; कृदन्त (क्त), कर्मणि-भाव (“having been led”)
वैवस्वतालयम्to the abode of Yama
वैवस्वतालयम्:
Karma (Goal/Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवैवस्वत (प्रातिपदिक) + आलय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन = accusative singular; समासः: वैवस्वत-आलय (तत्पुरुष, “abode of Vaivasvata/Yama”)
ततःthen
ततः:
Sambandha (Discourse/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (तस्मात्/अनन्तरम्) = indeclinable (“then/from there”)
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा, एकवचन = nominative singular (“I”)
नरकेin hell
नरके:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनरक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन = locative singular (“in hell”)
घोरेterrible
घोरे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootघोर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन = locative singular; विशेषण of नरके
तत्कुण्डेin that pit
तत्कुण्डे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + कुण्ड (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन = locative singular; समासः: तत्-कुण्ड (तत्पुरुष, “in that pit/pond”)
विनिपातितःthrown down
विनिपातितः:
Kriya (Result state/क्रिया)
TypeAdjective
Rootवि-नि- (उपसर्गौ) + पातित (कृदन्त, √पत् ‘to fall’/caus. √पत् → पातयति; past passive participle पातित)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन = masculine nominative singular; कृदन्त (क्त), कर्मणि (“thrown down”)
Speaker
Unknown (a male narrator recounting post-death punishment; not identifiable from snippet alone)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Vaivasvata-ālaya (Yama-loka)
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: Yamadūtas—dark, stern figures—drag the subtle body with ropes toward a fortified, shadowy city (Yama’s abode); beyond lies a gaping pit of hell.
Characters & Entities
Y
YamaV
VaivasvataY
YamadūtaFAQs
Actions follow the soul beyond death; adharma leads to Yama’s judgment and hellish suffering.
No earthly tīrtha is mentioned; the verse describes the post-mortem realm of Yama.
None.