Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 51

माययोत्पत्तिमायांति गुणाः सत्त्वादयस्त्रयः । तैरेव देहा जायंते जातास्तल्लक्षणाश्रयाः

māyayotpattimāyāṃti guṇāḥ sattvādayastrayaḥ | taireva dehā jāyaṃte jātāstallakṣaṇāśrayāḥ

مایا سے تین گُن—سَتْو وغیرہ—پیدا ہوتے ہیں؛ انہی سے بدن جنم لیتے ہیں، اور جنم پا کر انہی صفات کے نشان اپنے اندر رکھتے ہیں۔

māyayāby māyā
māyayā:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootmāyā (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Instrumental (3rd/तृतीया), Singular
utpattimorigin/production
utpattim:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootutpatti (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular
āyānticome/attain
āyānti:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootā-√yā (धातु)
FormLaṭ-lakāra (Present), Parasmaipada, 3rd person, Plural
guṇāḥthe qualities
guṇāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootguṇa (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Plural
sattva-ādayaḥsattva and the rest
sattva-ādayaḥ:
Apposition (Sāmānādhikaraṇya/समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootsattva (प्रातिपदिक) + ādi (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Plural; समासः—तत्पुरुष (‘sattva etc.’)
trayaḥthree
trayaḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Roottraya (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Plural; संख्यावाचक-विशेषण
taiḥby them
taiḥ:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormSarvanāma, Masculine/Neuter, Instrumental (3rd/तृतीया), Plural
evaindeed/only
eva:
Nipāta (Emphasis/निपात)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormAvyaya; emphatic particle (अवधारण)
dehāḥbodies
dehāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdeha (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Plural
jāyanteare born/arise
jāyante:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√jan (धातु)
FormLaṭ-lakāra (Present), Ātmanepada, 3rd person, Plural
jātāḥborn
jātāḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Root√jan (धातु) + jāta (कृदन्त-प्रातिपदिक)
FormPast participle (क्त), Masculine, Nominative (1st/प्रथमा), Plural; dehāḥ iti viśeṣya
tat-lakṣaṇa-āśrayāḥresting on their characteristics
tat-lakṣaṇa-āśrayāḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + lakṣaṇa (प्रातिपदिक) + āśraya (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Plural; विशेषणम्; समासः—तत्पुरुष (‘having as support the characteristics of those (guṇas)’)

Ṛṣabha

Scene: Cosmic Māyā as a veiling goddess unfurls three streams (white/red/black) that condense into varied bodies—deva, human, animal—each bearing distinct guṇa signatures.

Ṛṣabha
M
Māyā

FAQs

Embodiment is guṇa-made through Māyā; recognizing guṇas helps one move toward freedom from their sway.

No holy site is referenced in this verse.

None; it is metaphysical explanation.