Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 18
Devanagari script
स निर्दशो राजपुत्रः स्पृष्टपूर्वो गरेण यत् । तेनावाप महाक्लेशं क्रंदमानो दिवानिशम्
Transliteration
sa nirdaśo rājaputraḥ spṛṣṭapūrvo gareṇa yat | tenāvāpa mahākleśaṃ kraṃdamāno divāniśam
Translation
وہ شہزادہ رحمِ مادر ہی میں زہر کے لمس سے متاثر ہوا تھا؛ اسی سبب وہ سخت کرب میں مبتلا ہو گیا اور دن رات بے قرار ہو کر روتا رہا۔
Word by Word
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)
निर्दशःten years old
निर्दशः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootनिर्दश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (adjective)
राजपुत्रःprince
राजपुत्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् + पुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (राज्ञः पुत्रः)
स्पृष्टपूर्वःpreviously touched/affected
स्पृष्टपूर्वः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootस्पृष्ट (√स्पृश् धातु) + पूर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle) ‘स्पृष्ट’; तत्पुरुष (पूर्वं स्पृष्टः)
गरेणby poison
गरेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootगर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
यत्since/that (relative)
यत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; सम्बन्धबोधक (relative particle)
तेनtherefore/by that
तेन:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
अवापattained/experienced
अवाप:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√आप् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
महाक्लेशम्great suffering
महाक्लेशम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमहा + क्लेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; कर्मधारय (महान् क्लेशः)
क्रन्दमानःcrying
क्रन्दमानः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√क्रन्द् (धातु)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
दिवानिशम्day and night
दिवानिशम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootदिवा + निशा (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; द्वन्द्व-समास (दिवा च निशा च) → अव्ययीभाववत् क्रियाविशेषण (adverbial usage)
Speaker
Narrator (contextual Purāṇic narrator; likely Sūta/Lomaharṣaṇa tradition)
Visual Art Cues
Scene: A royal chamber: an infant prince writhes and cries incessantly, attendants distressed; the atmosphere is heavy with fear of poison’s unseen force.
Characters & Entities
P
Prince (unnamed)FAQs
Adharmic acts can spread suffering beyond the immediate victim, harming even the innocent; compassion and restraint are central to dharma.
None.
None.