Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 7

Devanagari script

स्थापितः परया भक्त्या तं गच्छेदात्मसिद्धये । गीर्वाणांश्च मनुष्यांश्च पित्ःंस्तत्रापि तर्पयेत्

Transliteration

sthāpitaḥ parayā bhaktyā taṃ gacchedātmasiddhaye | gīrvāṇāṃśca manuṣyāṃśca pitḥṃstatrāpi tarpayet

Translation

اعلیٰ بھکتی سے (دیوتا کو) قائم کر کے، انسان کو اپنی آتمک سِدھی کے لیے وہاں جانا چاہیے؛ اور وہاں دیوتاؤں، انسانوں اور پِتروں کو بھی ترپن دے کر سیراب و راضی کرنا چاہیے۔

Word by Word

• स्थापितः: having been installed/established
• स्थापितः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: स्था (धातु)
• Form: णिच्-प्रत्ययान्त causative धातु (स्थापयति) से क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• परया: with supreme
• परया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: परा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; भक्त्या इति विशेषणम्

• भक्त्या: by devotion
• भक्त्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन

• तम्: him
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; (भास्करम्)

• गच्छेत्: should go
• गच्छेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: विधिलिङ्-लकार (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपदम्

• आत्मसिद्धये: for self-attainment
• आत्मसिद्धये: Sampradana (Purpose/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: आत्मन् (प्रातिपदिक) + सिद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी-तत्पुरुषः (आत्मनः सिद्धिः), स्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान/प्रयोजन), एकवचन

• गीर्वाणान्: the gods (Devas)
• गीर्वाणान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गीर्वाण (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), बहुवचन

• च: and
• च: Avyaya (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)

• मनुष्यान्: humans
• मनुष्यान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मनुष्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), बहुवचन

• च: and
• च: Avyaya (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)

• पितॄन्: the ancestors (Pitṛs)
• पितॄन्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), बहुवचन

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Locative adverb/देशाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय (देशवाचक)

• अपि: also
• अपि: Avyaya (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय (समुच्चय/अपि=also)

• तर्पयेत्: should satisfy/offer oblations to
• तर्पयेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: तृप् (धातु)
• Form: णिच्-प्रत्ययान्त causative (तर्पयति) से विधिलिङ्-लकार (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपदम्

Speaker

Śrī Mārkaṇḍeya (deduced from surrounding adhyāya narrative style in Revā Khaṇḍa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā (Narmadā) tīrtha context

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim establishes a small shrine/icon on the riverbank with lamps and flowers, then performs tarpaṇa with cupped hands offering water to devas, humans (symbolic offering/charity), and ancestors; serene atmosphere of completion.

Characters & Entities

• Devas (Gīrvāṇas)
• Pitṛs (ancestors)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True benefit from a sacred place arises from devotion and right conduct—worship joined with duties to gods, society, and ancestors.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse speaks generally of ‘going there’ within the Revā Khaṇḍa context; the exact named tīrtha is not specified in this single verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

Perform tarpana (libation/offerings) for devas, humans (as a dharmic obligation of honoring), and pitṛs at the sacred spot.