Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 80

Devanagari script

स्नाप्यमानं च पश्यन्ति ये लोका गतमत्सराः । ते यान्ति परमं लोकं सुरासुरनमस्कृतम्

Transliteration

snāpyamānaṃ ca paśyanti ye lokā gatamatsarāḥ | te yānti paramaṃ lokaṃ surāsuranamaskṛtam

Translation

جو لوگ حسد سے پاک ہو کر اُسے اشنان کرتے ہوئے دیکھتے ہیں، وہ بھکت دیوتاؤں اور اسوروں کے بھی سجدہ کردہ اعلیٰ ترین لوک کو پہنچتے ہیں۔

Word by Word

• स्नाप्यमानम्: being bathed
• स्नाप्यमानम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: स्ना (धातु) + णिच् + शानच् (प्रत्यय)
• Form: कर्मणि वर्तमानकृदन्त (passive present participle), नपुंसकलिङ्ग (n.), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (sg.)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)

• पश्यन्ति: see
• पश्यन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन (pl.)

• ये: who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन (pl.)

• लोकाः: people
• लोकाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन (pl.)

• गतमत्सराः: free from envy
• गतमत्सराः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: गत (कृदन्त-प्रातिपदिक) + मत्सर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (Nom./1st), बहुवचन (pl.); बहुव्रीहिवत् प्रयोगः—'गतः मत्सरः येषाम्' (free from envy)

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (Nom./1st), बहुवचन (pl.)

• यान्ति: go
• यान्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन (pl.)

• परमम्: supreme
• परमम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (m.), द्वितीया (Acc./2nd), एकवचन (sg.)

• लोकम्: world/realm
• लोकम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (m.), द्वितीया (Acc./2nd), एकवचन (sg.)

• सुरासुरनमस्कृतम्: revered by gods and demons
• सुरासुरनमस्कृतम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सुर (प्रातिपदिक) + असुर (प्रातिपदिक) + नमस्कृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (m.), द्वितीया (Acc./2nd), एकवचन (sg.); द्वन्द्व (सुर+असुर) पूर्वपद + षष्ठी-तत्पुरुषः (सुरासुरैः नमस्कृतः)

Speaker

Narrator of the Revā Khaṇḍa (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-tīrtha associated with Janārdana abhiṣeka-darśana

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Devotees stand respectfully as the Lord is bathed; their faces show calm joy without jealousy; celestial beings subtly implied honoring that supreme realm.

Characters & Entities

• Devas
• Asuras
• Abhiṣeka (snāna of the deity)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Spiritual vision becomes fruitful when the heart is purified of envy; then even witnessing worship elevates one toward the highest goal.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Narmadā-side tīrtha setting of Adhyāya 90, where Janārdana’s abhiṣeka is performed (Cakratīrtha context).

What ritualistic prescription is mentioned?

Witnessing the deity’s abhiṣeka with a non-envious mind is itself presented as a meritorious devotional act.