Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 3

नानारूपैस्ततो मेघैः शक्रायुधविराजितैः । सर्वमापूरितं व्योम वार्यौघैः पूरिते तदा

nānārūpaistato meghaiḥ śakrāyudhavirājitaiḥ | sarvamāpūritaṃ vyoma vāryaughaiḥ pūrite tadā

پھر گوناگوں صورتوں والے بادل، شکر کے وجر (بجلی) سے درخشاں ہو کر، سارے آسمان پر چھا گئے؛ اور اسی وقت وہ پانی کے تیز سیلابی دھاروں سے بھر گیا۔

नानारूपैःwith various forms
नानारूपैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootनाना + रूप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन; विशेषण—‘मेघैः’ इत्यस्य
ततःthen/thereupon
ततः:
Adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb) — ‘thereupon/then’
मेघैःby clouds
मेघैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमेघ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन
शक्रायुधविराजितैःadorned with Indra’s weapon (lightning)
शक्रायुधविराजितैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootशक्र + आयुध + विराजित (कृदन्त; √राज् (धातु) + वि, क्त)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन; विशेषण—‘मेघैः’ इत्यस्य; ‘शक्रस्य आयुधेन विराजित’ (Indra’s weapon-adorned)
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
आपूरितम्filled/fully filled
आपूरितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootआ + पूरित (कृदन्त; √पॄ (धातु) + आ, क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि क्त-प्रत्यय; ‘सर्वम्’ इत्यस्य विशेषण
व्योमthe sky
व्योम:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootव्योमन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
वार्यौघैःby torrents of water
वार्यौघैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootवारि + ओघ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन; ‘वारिणाम् ओघैः’ (floods of water)
पूरितेwhen (it) was filled
पूरिते:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootपूरित (कृदन्त; √पॄ (धातु), क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; ‘व्योम(नि)’ इत्यर्थे सप्तमी—‘when the sky was filled’
तदाat that time
तदा:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)

Mārkaṇḍeya

Tirtha: Revā (Narmadā)

Type: river

Scene: A sky packed with layered, many-shaped monsoon clouds; lightning like Indra’s vajra splits the darkness; sheets of rain fall in roaring torrents, turning the horizon into a single watery veil.

I
Indra (Śakra)
L
Lightning (Śakrāyudha)
C
Clouds

FAQs

Cosmic forces overwhelm creation at dissolution, reminding the listener that only the divine is stable amidst change.

No single place; it is a universal cosmological scene within Revā Khaṇḍa’s teaching context.

None directly; the verse is descriptive of pralaya-like flooding and celestial phenomena.