Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 13

Devanagari script

भक्त्या परमया राजंस्तत्र शम्भुमनामयम् । स्तुवन्तस्तत्र देवेशं मन्त्रैरीश्वरसम्भवैः

Transliteration

bhaktyā paramayā rājaṃstatra śambhumanāmayam | stuvantastatra deveśaṃ mantrairīśvarasambhavaiḥ

Translation

اے راجا! وہاں انہوں نے اعلیٰ ترین بھکتی کے ساتھ بے عیب شَمبھو کی ستوتی کی؛ اور ایشور سے اُپجے ہوئے منتروں کے ذریعے دیوتاؤں کے ادھیش، دیویشور کی حمد و ثنا کی۔

Word by Word

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण) विभक्ति, एकवचन (Feminine, Instrumental case, Singular)

• परमया: supreme, highest
• परमया: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (Feminine, Instrumental, Singular; adjective)

• राजन्: O king
• राजन्: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन विभक्ति, एकवचन (Masculine, Vocative, Singular)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (Indeclinable; adverb of place)

• शम्भुम्: Śambhu (Śiva)
• शम्भुम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शम्भु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन (Masculine, Accusative, Singular)

• अनामयम्: free from disease, flawless
• अनामयम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अनामय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (Masculine, Accusative, Singular; adjective)

• स्तुवन्तः: praising
• स्तुवन्तः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: स्तु (धातु) + शतृ (कृदन्त)
• Form: वर्तमानकालिक कृदन्त (शतृ-प्रत्यय), पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन (Present active participle; Masculine, Nominative, Plural)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (Indeclinable; adverb of place)

• देवेशम्: Lord of the gods
• देवेशम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देव + ईश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (देवानाम् ईशः) (Masculine, Accusative, Singular; genitive tatpurusha)

• मन्त्रैः: with mantras
• मन्त्रैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: मन्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, बहुवचन (Masculine, Instrumental, Plural)

• ईश्वरसम्भवैः: born of/derived from the Lord
• ईश्वरसम्भवैः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ईश्वर + सम्भव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (ईश्वरात् सम्भवाः) / सम्बन्धे (Masculine, Instrumental, Plural; tatpurusha indicating origin/connection)

Speaker

Deductive (narrator addressing a king; likely a Purāṇic narrator within Revākhaṇḍa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-tīra

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Rājan (King)

Visual Art Cues

Scene: On the serene bank of the Revā, devotees stand with folded hands, offering mantra-born hymns to a tranquil, faultless Śambhu; a river current glints behind a simple Śiva shrine.

Characters & Entities

• Śambhu (Śiva)
• Deveśa
• Īśvara
• King (listener, unnamed)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Supreme devotion expressed through mantra and praise is presented as the direct path to honoring the spotless Lord.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The narrative sits within the Revā/Narmadā-oriented Revākhaṇḍa, though the verse emphasizes devotional practice over site description.

What ritualistic prescription is mentioned?

Mantra-stuti (praise through divinely-sourced mantras) is indicated as a devotional practice.