Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 8

वह्निरुवाच । नमस्ते सर्वलोकेश उग्रमूर्ते नमोऽस्तु ते । रेतसा तव संदग्धः कुष्ठी जातो महेश्वर । कृपां कुरु महादेव मम रोगं विनाशय

vahniruvāca | namaste sarvalokeśa ugramūrte namo'stu te | retasā tava saṃdagdhaḥ kuṣṭhī jāto maheśvara | kṛpāṃ kuru mahādeva mama rogaṃ vināśaya

وہنی (اگنی) نے عرض کیا: “اے سب لوکوں کے مالک، آپ کو نمسکار؛ اے اُگرو مورتی، آپ کو نمون۔ اے مہیشور، آپ کی آتشیں توانائی سے جھلس کر میں کوڑھ میں مبتلا ہو گیا ہوں۔ اے مہادیو، کرپا کیجیے—میرا روگ مٹا دیجیے۔”

वह्निःVahni (Agni)
वह्निः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootवह्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
नमःsalutation
नमः:
Sambandha (Salutation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formनमस्कारार्थक-अव्यय (indeclinable interjection)
तेto you
ते:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान), एकवचन; सर्वनाम
सर्वलोकेशO Lord of all worlds
सर्वलोकेश:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसर्व + लोक + ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः: सर्वेषां लोकानाम् ईशः
उग्रमूर्तेO fierce-formed one
उग्रमूर्ते:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootउग्र + मूर्ति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः: उग्रा मूर्तिः यस्य
नमःsalutation
नमः:
Sambandha (Salutation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formनमस्कारार्थक-अव्यय
अस्तुmay it be
अस्तु:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलोट्-लकार (imperative/benedictive sense), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
तेto you
ते:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान), एकवचन; सर्वनाम
रेतसाby semen
रेतसा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootरेतस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
तवof you, your
तव:
Sambandha (Genitive/षष्ठी)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन; सर्वनाम
संदग्धःburnt, scorched
संदग्धः:
Karta (Subject complement/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्- दह् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तृविशेषण
कुष्ठीleprous
कुष्ठी:
Karta (Subject complement/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootकुष्ठिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘कुष्ठरोगयुक्तः’
जातःbecame, was born
जातः:
Kriya (State/क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘भूतः/अभवत्’ अर्थे
महेश्वरO Maheśvara
महेश्वर:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहेश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः: महा + ईश्वर
कृपाम्compassion
कृपाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकृपा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
कुरुdo, show
कुरु:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलोट्-लकार (imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
महादेवO Mahādeva
महादेव:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहादेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा, एकवचन
ममmy
मम:
Sambandha (Genitive/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन; सर्वनाम
रोगम्disease
रोगम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
विनाशयdestroy, remove
विनाशय:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-नश् (धातु)
Formणिच्-प्रत्यय (causative) + लोट्-लकार (imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद

Vahni / Havyavāhana (Agni)

Tirtha: Revā-tīrtha

Type: kshetra

Scene: Agni, once blazing, now marked by disease, folds his hands and bows to Śiva’s fierce yet compassionate form; he confesses being scorched by Śiva’s potency and begs for the destruction of his leprosy.

V
Vahni (Agni)
Ī
Īśvara (Śiva)
M
Maheśvara
M
Mahādeva

FAQs

Humility and surrender transform suffering into a doorway to grace; even divine beings seek Śiva’s compassion for liberation from affliction.

The Revā region’s tīrtha milieu (later specified as the bathing-place where Agni is healed).

Not yet; the verse is a supplication that sets up the prescribed tīrtha-snāna (sacred bath) in the next verse.