Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 24

Devanagari script

तस्यास्तीरे मया दृष्टं तडित्सूर्यसमप्रभम् । इन्द्रनीलमहानीलैश्चितं रत्नैः समन्ततः

Transliteration

tasyāstīre mayā dṛṣṭaṃ taḍitsūryasamaprabham | indranīlamahānīlaiścitaṃ ratnaiḥ samantataḥ

Translation

اُس کے کنارے میں نے ایک ایسی چیز دیکھی جو بجلی اور سورج کی مانند درخشاں تھی؛ چاروں طرف نیلم اور گہرے نیلے جواہرات سے جڑی ہوئی۔

Word by Word

• तस्याः: of that (river)
• तस्याः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सर्वनाम

• तीरे: on the bank
• तीरे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तीर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन

• मया: by me
• मया: Kartr (Agent/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन

• दृष्टम्: seen
• दृष्टम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु) → दृष्ट (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त/PPP); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘seen’

• तडित्सूर्यसमप्रभम्: having a radiance like lightning and the sun
• तडित्सूर्यसमप्रभम्: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तडित् (प्रातिपदिक) + सूर्य (प्रातिपदिक) + सम (प्रातिपदिक) + प्रभ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; तत्पुरुषः (तडित्सूर्ययोः समा प्रभा यस्य)

• इन्द्रनीलमहानीलैः: with indranīla and mahānīla (blue gems)
• इन्द्रनीलमहानीलैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: इन्द्रनील (प्रातिपदिक) + महानील (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः

• चितम्: inlaid; adorned
• चितम्: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: चि (धातु) → चित (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त/PPP); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; ‘आचितम्/विचित्रितम्’

• रत्नैः: with gems
• रत्नैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: रत्न (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन

• समन्ततः: on all sides
• समन्ततः: Desha-adhikarana (Spatial/देशाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: समन्ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

Speaker

Narrator (first-person within the passage; exact identity not explicit in snippet)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-tīra (Narmadā bank) — Mahāliṅga-darśana zone (as developed in following verses)

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: On the riverbank, a radiant object/structure blazing like lightning and the sun, studded all around with sapphires and deep-blue gems.

Characters & Entities

• Indranīla

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The sacred landscape reveals divine brilliance to the devoted observer, suggesting that tīrtha-darśana culminates in transformative vision.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

A riverbank within the Revā Khaṇḍa’s holy geography; the verse prepares for a revelation of a wondrous sacred object at the tīra (bank).

What ritualistic prescription is mentioned?

None stated; the focus is on darśana (beholding) of a radiant, jewel-inlaid sacred presence.