Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 26

तीर्थे नारदनामाख्ये रेवायाश्चोत्तरे तटे । चित्रभानुमुखा देवाः सर्वदेवमय ऋषिः

tīrthe nāradanāmākhye revāyāścottare taṭe | citrabhānumukhā devāḥ sarvadevamaya ṛṣiḥ

ریوا کے شمالی کنارے پر ‘نارد’ نامی تیرتھ میں، چتر بھانو کی سرکردگی میں دیوتا حاضر ہیں؛ اور وہاں کا رِشی سَرو دیو مَی ہے، یعنی سب دیوتاؤں کا مجسم روپ۔

तीर्थेat the pilgrimage-place
तीर्थे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन — Locative singular (in/at the sacred place)
नारदनामाख्येcalled by the name ‘Nārada’
नारदनामाख्ये:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनारद + नाम + आख्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन — Locative singular; विशेषण (qualifying तीर्थे)
रेवायाःof the Revā (river)
रेवायाः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootरेवा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन — Genitive singular (of Revā)
and
:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय — समुच्चयार्थक (conjunction)
उत्तरेon the northern
उत्तरे:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन — Locative singular; विशेषण (qualifying तटे)
तटेbank
तटे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन — Locative singular (on the bank)
चित्रभानुमुखाःhaving Citrabhānu as their leader/foremost (lit. ‘Citrabhānu-faced’)
चित्रभानुमुखाः:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootचित्रभानु + मुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन — Nominative plural; बहुव्रीहिः (those whose face is like/with Citrabhānu)
देवाःthe gods
देवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन — Nominative plural
सर्वदेवमयःconsisting of all gods
सर्वदेवमयः:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व + देव + मय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Nominative singular; विशेषण (qualifying ऋषिः)
ऋषिःthe sage
ऋषिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Nominative singular

Rudra (Śiva)

Tirtha: Nārada-tīrtha

Type: ghat

Scene: A marked ford on Revā’s north bank named for Nārada; devas assemble with Citrabhānu at the forefront, while a radiant sage sits in tapas, his aura suggesting all deities within him.

R
Revā (Narmadā)
N
Nārada (tīrtha-name)
C
Citrabhānu
D
Devas
Ṛṣi

FAQs

A tīrtha is not merely a place but a living divine field—gods and sages converge there, making worship especially potent.

The Nārada-named tīrtha on the northern bank of the Revā (Narmadā).

No direct rite is prescribed here; the verse establishes the sacred geography and divine presence that grounds the subsequent rituals.