Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 28

सा ततस्तेन वाक्येन क्रुद्धा कालानलोपमा । मम वाक्यमकुर्वाणा ये केचिद्भुवि पन्नगाः

sā tatastena vākyena kruddhā kālānalopamā | mama vākyamakurvāṇā ye kecidbhuvi pannagāḥ

اُن باتوں سے وہ غضبناک ہو کر قیامت کی آگ کی مانند ہو گئی۔ اور زمین پر جو بھی پَنّگ (سانپ) میرے حکم کی تعمیل نہ کرے…

साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
ततःthen
ततः:
Kāla/Anantarya (Temporal/काल)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (thereupon)
तेनby that
तेन:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
वाक्येनby the statement/words
वाक्येन:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
क्रुद्धाangered
क्रुद्धा:
Kriyā (State/विधेय)
TypeVerb
Rootक्रुध् (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय, past participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय (सा)
कालानलोपमाlike the fire of time (doomsday fire)
कालानलोपमा:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकाल + अनल + उपमा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (सा); तत्पुरुष (कालानलस्य उपमा)
ममmy
मम:
Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन
वाक्यम्command/words
वाक्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अकुर्वाणाःnot doing/obeying
अकुर्वाणाः:
Viśeṣaṇa (Agent qualifier/विशेषण)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formकृदन्त (शतृ-प्रत्यय, वर्तमानकालिक कर्तरि), नकार-पूर्वक (अ-), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (पन्नगाः)
येwho
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
केचित्any/some
केचित्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् + चित् (सर्वनाम-प्रातिपदिक + अव्यय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; अनिश्चितवाचक (indefinite pronoun)
भुविon earth
भुवि:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभू (प्रातिपदिक: भुव्/भू)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
पन्नगाःserpents
पन्नगाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपन्नग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

Kadrū (inferred from subsequent mention of 'kadrū-śāpa')

Tirtha: Revā (contextual)

Type: kshetra

Scene: Kadrū (or the commanding mother) flares with rage, aura like pralaya-fire; serpents recoil as the threat is pronounced against disobedient nāgas.

K
Kadrū
P
Pannagas (Nāgas/serpents)

FAQs

Disobedience to rightful authority in a dharmic order can lead to consequences, depicted here as the onset of a curse.

This verse itself does not name a tīrtha; the broader chapter narrative later turns toward the Revā (Narmadā) sacred geography.

None; the verse is narrative, introducing the threat of punishment/curse.