Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 42

नारद उवाच । न तु गच्छाम्यहं देव सुप्तः क्षीरोदधौ सुखी । केशवः प्रेरणे ह्येषामादेशो दीयतां प्रभो

nārada uvāca | na tu gacchāmyahaṃ deva suptaḥ kṣīrodadhau sukhī | keśavaḥ preraṇe hyeṣāmādeśo dīyatāṃ prabho

نارد نے کہا: مگر اے دیو! میں نہیں جاتا؛ کیشو تو دودھ کے سمندر پر خوشی سے سو رہے ہیں۔ چونکہ انہی دیوتاؤں کو تحریک دینے والے کیشو ہی ہیں، اے پرَبھو، آپ ہی کی طرف سے حکم دیا جائے۔

नारदःNarada
नारदः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनारद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
not
:
Avyaya (Particle/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात
तुbut
तु:
Avyaya (Particle/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (but)
गच्छामिI go
गच्छामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम (1st person pronoun)
देवO god
देव:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
सुप्तःasleep
सुप्तः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्वप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्यय (slept/asleep)
क्षीरmilk
क्षीर:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootक्षीर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (समासाङ्ग)
उदधौin the ocean
उदधौ:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootउदधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
सुखीhappy/at ease
सुखी:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसुखिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
केशवःKeśava
केशवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकेशव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
प्रेरणेin (the matter of) urging/commanding
प्रेरणे:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्रेरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (अधिकरण: 'in/at the act of urging')
हिindeed
हि:
Avyaya (Particle/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (indeed/for)
एषाम्of these (people)
एषाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम
आदेशःcommand, instruction
आदेशः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootआदेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
दीयताम्let (it) be given
दीयताम्:
Kriya (Command/आज्ञा)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (Passive), आत्मनेपद (दीयताम् = 'let it be given')
प्रभोO Lord
प्रभो:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

Nārada

Tirtha: Kṣīroda-samudra (contextual)

Type: kshetra

Listener: Īśvara

Scene: Nārada hesitates, describing Keśava asleep in bliss on the Ocean of Milk; he requests that Īśvara issue the command. The scene contrasts the serene, vast milk-ocean with Nārada’s concerned posture.

N
Nārada
K
Keśava (Viṣṇu)
K
Kṣīroda (Ocean of Milk)

FAQs

Reverence for divine order and propriety matters—even urgent missions must respect sacred protocol.

No earthly tīrtha is named; the verse references the cosmic Kṣīroda (Ocean of Milk).

None; it discusses propriety about approaching (and not awakening) Keśava.