Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 41

अवध्यो दानवो ह्येष सेन्द्रैरपि मरुद्गणैः । गत्वा तु केशवं देवं निवेदय महामुने

avadhyo dānavo hyeṣa sendrairapi marudgaṇaiḥ | gatvā tu keśavaṃ devaṃ nivedaya mahāmune

یہ دانَو تو اندرا سمیت مرودگنوں کے لیے بھی ناقابلِ قتل ہے۔ پس اے مہامنی! جا کر دیو کیشو کو یہ بات عرض کرو۔

अवध्यःinvulnerable, not to be slain
अवध्यः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ + वध्य (वध् धातु से; कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; वध्य (to be slain) पर नञ्-प्रत्यय (not to be slain)
दानवःthe demon
दानवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
हिindeed
हि:
Avyaya (Particle/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (emphasis/for)
एषःthis (one)
एषः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
with
:
Avyaya (Preverb-like/उपसर्गसदृश)
TypeIndeclinable
Rootस (अव्यय/उपसर्गसदृश)
Formसमास-पूर्वपद (सह/युक्त) — 'with' (sendraiḥ इत्यत्र समासाङ्ग)
इन्द्रैःby Indras / with Indra(s)
इन्द्रैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
अपिeven
अपि:
Avyaya (Particle/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअपि-निपात (even)
मरुत्by the Maruts
मरुत्:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमरुत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन (समासाङ्ग)
गणैःby groups/hosts
गणैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootगण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive): 'having gone'
तुthen/indeed
तु:
Avyaya (Particle/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (but/indeed)
केशवम्Keśava (Vishnu)
केशवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकेशव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
देवम्the god
देवम्:
Apposition (Samānādhikaraṇa/समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (केशवस्य विशेषण)
निवेदयinform, report
निवेदय:
Kriya (Command/आज्ञा)
TypeVerb
Rootनि + विद् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
महामुनेO great sage
महामुने:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहामुनि (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (महान् मुनिः)

Īśvara (Śiva) (continuing instruction)

Listener: Nārada

Scene: Īśvara explains the dānava’s invulnerability even to Indra and the Maruts, urging Nārada to inform Keśava; the scene juxtaposes celestial warriors in the background with the calm authority of Īśvara.

D
Dānava
I
Indra
M
Maruts
K
Keśava (Viṣṇu)
N
Nārada

FAQs

When ordinary powers fail, one must seek the appropriate divine refuge and remedy rather than persist in ineffective struggle.

No named tīrtha appears; the verse emphasizes cosmic crisis and divine recourse within Revā Khaṇḍa.

None; it is strategic instruction to approach Keśava.