Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 30
Devanagari script
नाकं प्राप्तस्ततो देवो गतः शक्रस्य मन्दिरम् । नात्यजद्देवपृष्ठं तु दानवो बलदर्पितः
Transliteration
nākaṃ prāptastato devo gataḥ śakrasya mandiram | nātyajaddevapṛṣṭhaṃ tu dānavo baladarpitaḥ
Translation
پھر دیو سوَرگ پہنچ کر شکر کے محل میں گیا۔ مگر قوت کے غرور میں مست دانو نے دیو کی پیٹھ کو نہ چھوڑا۔
Word by Word
नाकम्heaven (svarga)
नाकम्:
Karma (Goal/कर्म-गति)
TypeNoun
Rootनाक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Accusative singular
प्राप्तःhaving reached
प्राप्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्र-आप् (धातु) → प्राप्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; देवस्य विशेषणम् — ‘having reached’
ततःthen/from there
ततः:
Apadana (Source/अपादान)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अपादान/क्रमवाचक — adverb ‘then/from there’
देवःthe god
देवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Nominative singular
गतःwent
गतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootगम् (धातु) → गत (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; देवस्य विशेषणम् — ‘gone’
शक्रस्यof Śakra (Indra)
शक्रस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootशक्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन — Genitive singular
मन्दिरम्palace/abode
मन्दिरम्:
Karma (Goal/कर्म-गति)
TypeNoun
Rootमन्दिर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Accusative singular
नnot
न:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध — negation ‘not’
अत्यजत्abandoned
अत्यजत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु)
Formलङ्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद — imperfect 3rd sg ‘abandoned/left’
देव-पृष्ठम्the god’s back
देव-पृष्ठम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) + पृष्ठ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (देवस्य पृष्ठम्) — Accusative singular
तुbut
तु:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/अवधारण — particle ‘but/indeed’
दानवःthe demon
दानवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Nominative singular
बल-दर्पितःpuffed up with strength
बल-दर्पितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootबल (प्रातिपदिक) + दर्पित (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त) ‘दर्पित’; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः तृतीया-तत्पुरुषः (बलेन दर्पितः) — ‘proud because of strength’
Speaker
Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating
Visual Art Cues
Scene: Śiva arrives in Svarga at Indra’s palace; despite the ascent, the Dānava clings to the deity’s back, driven by arrogant strength.
Characters & Entities
D
Deva (Śiva)Ś
Śakra (Indra)S
Svarga (Nāka)D
DānavaFAQs
Pride makes the demonic nature cling to conflict; dharma teaches humility even amid power and victory.
This verse references Svarga and Indra’s abode as cosmological locales, not an earthly tīrtha.
None.