Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 23
Devanagari script
करं प्रासारयद्दैत्यो देवं मूर्ध्नि किल स्पृशेत् । लाङ्गूलेनाहतो दैत्यो विषण्णः पतितो भुवि
Transliteration
karaṃ prāsārayaddaityo devaṃ mūrdhni kila spṛśet | lāṅgūlenāhato daityo viṣaṇṇaḥ patito bhuvi
Translation
دَیتیہ نے ہاتھ بڑھایا کہ گویا دیو کے سر کو چھو لے۔ مگر دُم کے وار سے وہ دَیتیہ زخمی ہوا اور مایوس ہو کر زمین پر گر پڑا۔
Word by Word
करम्hand
करम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
प्रासारयत्stretched out
प्रासारयत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-√सृ (धातु)
Formलङ्-लकार (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
दैत्यःthe demon
दैत्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
देवम्the god
देवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
मूर्ध्निon the head
मूर्ध्नि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमूर्धन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
किलindeed/it is said
किल:
Sambandha/Discourse particle
TypeIndeclinable
Rootकिल (अव्यय)
Formनिपात (particle; emphasis/hearsay)
स्पृशेत्might touch/should touch
स्पृशेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√स्पृश् (धातु)
Formविधिलिङ्-लकार (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
लाङ्गूलेनwith the tail
लाङ्गूलेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootलाङ्गूल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
आहतःstruck
आहतः:
Karta (Subject complement/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootआ-√हन् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
दैत्यःthe demon
दैत्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
विषण्णःdejected
विषण्णः:
Karta (Subject complement/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootविषण्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
पतितःfallen
पतितः:
Karta (Subject complement/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Root√पत् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
भुविon the ground/earth
भुवि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभू (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
Speaker
Narrator (Purāṇic voice)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Revā-kṣetra (contextual)
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: A daitya reaches toward the deity’s head; a powerful bull/guardian lashes a tail, striking the demon who collapses on the earth, stunned and ashamed.
Characters & Entities
D
Daitya/DānavaŚ
ŚivaV
Vṛṣa (Nandin)FAQs
Adharma is restrained by divine guardianship; arrogance collapses when it attempts to violate the sacred.
No named tīrtha appears; the verse is part of the Revā Khaṇḍa narrative sequence.
None.