Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 2

इन्द्रादिदेवैः संहृष्टैः सततं जयबुद्धिभिः । तेषां ये पुत्रपौत्राश्च पूर्ववैरमनुस्मरम्

indrādidevaiḥ saṃhṛṣṭaiḥ satataṃ jayabuddhibhiḥ | teṣāṃ ye putrapautrāśca pūrvavairamanusmaram

اِندر اور دیگر دیوتا خوش ہو کر، ہمیشہ فتح کی نیت میں لگے رہے؛ اُن (دانَووں) کے بیٹے اور پوتے اپنی پرانی دشمنی کو یاد کرتے رہے۔

इन्द्रादिदेवैःby the gods headed by Indra
इन्द्रादिदेवैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootइन्द्र + आदि + देव (प्रातिपदिक); समासः
Formतत्पुरुषसमासः (इन्द्रः आदिः येषां ते देवाः); पुंलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन
संहृष्टैःdelighted
संहृष्टैः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्-हृष् (धातु) → संहृष्ट (कृदन्त, भूतकर्मणि)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP) पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषणम् (इन्द्रादिदेवैः)
सततम्constantly
सततम्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसतत (प्रातिपदिक/अव्ययीभाववत्)
Formअव्यय (adverb): नित्यं/सदा
जयबुद्धिभिःwith thoughts of victory
जयबुद्धिभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootजय + बुद्धि (प्रातिपदिक); समासः
Formतत्पुरुषसमासः (जयस्य बुद्धिः); स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन
तेषाम्of them
तेषाम्:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (सम्बन्ध), बहुवचन
येwho
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बन्धबोधक (relative pronoun)
पुत्रपौत्राःsons and grandsons
पुत्रपौत्राः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुत्र + पौत्र (प्रातिपदिक); समासः
Formद्वन्द्वसमासः (पुत्राश्च पौत्राश्च); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction): समुच्चयार्थे
पूर्ववैरम्former enmity
पूर्ववैरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपूर्व + वैर (प्रातिपदिक); समासः
Formकर्मधारयसमासः (पूर्वं वैरम्); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
अनुस्मरम्remembered/recalled
अनुस्मरम्:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootअनु-स्मृ (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपदम्; पाठान्तर/रूपान्तरसम्भावना: ‘अनुस्मरन्’ (वर्तमानकृदन्त) इति सन्दर्भे अधिकं युक्तम्

Mārkaṇḍeya (continuation)

Tirtha: Karoḍīśvara

Type: kshetra

Listener: King (rājendra)

Scene: Indra and the devas celebrate, weapons lowered but alert; in the shadows, young Dānava heirs brood, recalling ancient enmity—setting the stage for renewed conflict around the sacred locale.

I
Indra
D
Devas
D
Dānava

FAQs

The Purāṇic narrative highlights how clinging to old hostility perpetuates conflict, contrasted with divine alignment toward dharmic victory.

The verse is part of the Karoḍīśvara-māhātmya sequence in the Revā Khaṇḍa.

None in this verse; it provides narrative background for the tīrtha’s sanctity.