Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 9

Devanagari script

यस्तत्र कुरुते श्राद्धं पायसैर्मधुसर्पिषा । श्राद्धदो लभते स्वर्गं पित्ःणां दत्तमक्षयम्

Transliteration

yastatra kurute śrāddhaṃ pāyasairmadhusarpiṣā | śrāddhado labhate svargaṃ pitḥṇāṃ dattamakṣayam

Translation

جو وہاں شہد اور گھی کے ساتھ پائَس (کھیر) پیش کر کے شرادھ کرتا ہے، وہ شرادھ دینے والا سَورگ پاتا ہے، اور پِتروں کو دیا ہوا دان اَکشَی (لازوال) ہو جاتا ہے۔

Word by Word

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक अव्यय

• कुरुते: does/performs
• कुरुते: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• श्राद्धम्: Śrāddha rite
• श्राद्धम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: श्राद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• पायसैः: with rice-pudding offerings
• पायसैः: Karana (Instrument/means/करण)
• Type: Noun
• Root: पायस (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन

• मधु: honey
• मधु: Samasa-anga (Compound member/समासाङ्ग)
• Type: Noun
• Root: मधु (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रातिपदिक-रूप (समासाङ्ग)

• सर्पिषा: with ghee
• सर्पिषा: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: सर्पिस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• श्राद्धदः: the performer/giver of śrāddha
• श्राद्धदः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: श्राद्ध-द (प्रातिपदिक; श्राद्ध + द)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (श्राद्धं ददाति/करोति इति)

• लभते: obtains
• लभते: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: लभ् (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• स्वर्गम्: heaven
• स्वर्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्वर्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• पितॄणाम्: of the ancestors
• पितॄणाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन

• दत्तम्: given/offered
• दत्तम्: Visheshya (Qualificand/विशेष्य)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; 'अक्षयम्' इति विशेषणेन सह

• अक्षयम्: imperishable
• अक्षयम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अक्षय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; 'दत्तम्' इति विशेष्यस्य विशेषणम्

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic speaker within Revā Khaṇḍa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-tīrtha (Narmadā)

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: māhīpati (king)

Visual Art Cues

Scene: A śrāddha pavilion by the river: offerings of pāyasa in bowls, honey and ghee vessels, brāhmaṇas seated for bhojana, the performer with darbha and water-pot; subtle celestial pathway indicating svarga.

Characters & Entities

• Pitṛs
• Svarga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śrāddha done with devotion at a praised tīrtha yields enduring (akṣaya) merit and uplifts both giver and ancestors.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

A Revā (Narmadā) tīrtha within the Revā Khaṇḍa, highlighted for exceptional results from śrāddha.

What ritualistic prescription is mentioned?

Perform śrāddha there using pāyasa, honey, and ghee as offerings.