Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 11

तत्र स्नात्वा तु यो देवं पूजयेच्च दिवाकरम् । आदित्यहृदयं जप्त्वा पुनरादित्यमर्चयेत् । स गच्छेत्परमं लोकं त्रिदशैरपि वन्दितम्

tatra snātvā tu yo devaṃ pūjayecca divākaram | ādityahṛdayaṃ japtvā punarādityamarcayet | sa gacchetparamaṃ lokaṃ tridaśairapi vanditam

وہاں غسل کرکے جو بھکت دیواکر سورج دیو کی پوجا کرے، اور آدتیہ ہردیہ کا جپ کرکے پھر آدتیہ کی ارچنا کرے—وہ پرم لوک کو جاتا ہے، جسے دیوتا بھی وندنا کرتے ہیں۔

तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb: ‘there’)
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive); ‘having bathed’
तुindeed/and
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle: emphasis/contrast)
यःwho (he who)
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st case), एकवचन; सम्बन्धवाचक सर्वनाम (relative pronoun)
देवम्the god
देवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd case), एकवचन
पूजयेत्should worship
पूजयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
दिवाकरम्the Sun (Divākara)
दिवाकरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदिवाकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन
आदित्यहृदयम्Ādityahṛdaya (hymn)
आदित्यहृदयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआदित्य + हृदय (प्रातिपदिके)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (आदित्यस्य हृदयम् = ‘the heart (hymn) of Āditya’)
जप्त्वाhaving recited
जप्त्वा:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootजप् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund); ‘having recited’
पुनःagain
पुनः:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; काल/पुनरावृत्तिवाचक क्रियाविशेषण (adverb: again)
आदित्यम्Āditya (the Sun)
आदित्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआदित्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन
अर्चयेत्should worship
अर्चयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअर्च् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; संकेत/अन्वय सर्वनाम (correlative pronoun)
गच्छेत्would go/should attain
गच्छेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
परमम्supreme
परमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; विशेषण (qualifying ‘lokaṃ’)
लोकम्world/realm
लोकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन
त्रिदशैःby the thirty (gods)
त्रिदशैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootत्रिदश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया (3rd case), बहुवचन
अपिeven/also
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle: also/even)
वन्दितम्praised/worshipped
वन्दितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवन्द् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; ‘लोकम्’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्

Narrator (contextual Purāṇic speaker within Revā Khaṇḍa)

Tirtha: Revā-tīrtha (contextual)

Type: ghat

Listener: nṛpa (king)

Scene: A pilgrim stands waist-deep in the Revā at sunrise, offering arghya; on the bank a small altar with lotus, lamp, and red cloth; the solar disc radiates behind, while subtle devas in the sky gesture reverence toward the attained ‘parama loka’.

D
Divākara
Ā
Āditya
Ā
Ādityahṛdaya
T
Tridaśa (gods)

FAQs

Pilgrimage is completed by worship: tīrtha-snānā joined with mantra-japa and devotion leads to exalted spiritual states.

The Revā (Narmadā) tīrtha described in Adhyāya 59, presented as especially potent for Sūrya-upāsanā.

Bathe at the tīrtha, worship Divākara, recite Āditya-hṛdaya, and worship Āditya again.