Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 27

Devanagari script

शबर उवाच । अन्नमद्य मया त्यक्तं प्राणेभ्योऽपि महत्तरम् । सत्यं न लोपयेद्देवि निश्चितात्र मतिर्मम

Transliteration

śabara uvāca | annamadya mayā tyaktaṃ prāṇebhyo'pi mahattaram | satyaṃ na lopayeddevi niścitātra matirmama

Translation

شبر نے کہا: آج میں نے کھانا ترک کر دیا ہے، جو سانسوں سے بھی زیادہ عزیز تھا۔ اے دیوی، میں سچ کو نہیں چھوڑوں گا؛ اس معاملے میں میرا عزم پختہ ہے۔

Word by Word

• शबरः: the Śabara
• शबरः: Karta (Speaker/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शबर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गम्; एकवचनम्; प्रथमा (1st/Nominative)

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (Perfect); प्रथमपुरुषः (3rd person); एकवचनम्; परस्मैपदम्

• अन्नम्: food
• अन्नम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अन्न (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गम्; एकवचनम्; द्वितीया (2nd/Accusative)

• अद्य: today, now
• अद्य: Kriya-visheshana (Temporal/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्ययम् (adverb: today/now)

• मया: by me
• मया: Karana (Agent-instrument in passive/करण)
• Type: Noun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; उत्तमपुरुषार्थे; एकवचनम्; तृतीया (3rd/Instrumental)

• त्यक्तम्: abandoned, given up
• त्यक्तम्: Kriya (Passive predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: त्यक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक; √त्यज्)
• Form: भूतकृदन्तः (क्त/PPP); नपुंसकलिङ्गम्; एकवचनम्; प्रथमा/द्वितीया (contextual predicate); कर्मणि भावः (has been abandoned)

• प्राणेभ्यः: than (my) life-breaths
• प्राणेभ्यः: Apadana (Comparison-source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: प्राण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गम्; बहुवचनम्; पञ्चमी (5th/Ablative)

• अपि: even
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: समुच्चय/अप्यर्थक-अव्ययम् (particle: even/also)

• महत्तरम्: greater, more important
• महत्तरम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गम्; एकवचनम्; प्रथमा/द्वितीया; तृतीयातुल्य-तुलनात्मकः (comparative: greater); विशेषणम् (अन्नम्/त्यक्तम्-विषय)

• सत्यम्: truth
• सत्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सत्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गम्; एकवचनम्; द्वितीया (2nd/Accusative)

• न: not
• न: Pratishedha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्ययम् (negation)

• लोपयेत्: should abandon/omit
• लोपयेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: लुप् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative); प्रथमपुरुषः (3rd person); एकवचनम्; परस्मैपदम्

• देवि: O goddess/lady
• देवि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गम्; एकवचनम्; सम्बोधन (Vocative)

• निश्चितā: resolved, determined
• निश्चितā: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: निश्चित (कृदन्त-प्रातिपदिक; नि√चि)
• Form: भूतकृदन्तः (क्त/PPP); स्त्रीलिङ्गम्; एकवचनम्; प्रथमा (1st/Nominative); विशेषणम् (मतिः)

• अत्र: here, in this matter
• अत्र: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्ययम् (adverb: here/in this matter)

• मतिः: mind, resolve
• मतिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गम्; एकवचनम्; प्रथमा (1st/Nominative)

• मम: my
• मम: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; उत्तमपुरुषार्थे; एकवचनम्; षष्ठी (6th/Genitive)

Speaker

Śabara

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā tīrtha (contextual)

Type: tirtha

Skanda Dialogue

Listener: Rājñī addressed as Devī

Visual Art Cues

Scene: The Śabara declares a firm vow, refusing food; his posture is upright and unwavering, with a calm but intense gaze; the queen addressed as ‘Devi’ listens.

Characters & Entities

• Devī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Truthfulness is upheld as a supreme dharma, worth more than bodily survival.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No single tīrtha is named in this verse; it occurs within the Revā Khaṇḍa’s tīrtha-centered narrative frame.

What ritualistic prescription is mentioned?

A personal vow of renunciation (tyāga) and steadfast adherence to satya (truth).