Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 48

ऋषिवाक्येन राजासौ शीघ्रं गत्वा नरेश्वरः । स ददर्श ततः शीघ्रं बहुद्विजसमाकुलम्

ṛṣivākyena rājāsau śīghraṃ gatvā nareśvaraḥ | sa dadarśa tataḥ śīghraṃ bahudvijasamākulam

رِشیوں کے کلام کے مطابق وہ راجا، جو انسانوں کا سردار تھا، تیزی سے روانہ ہوا؛ اور جلد ہی اس نے ایک جگہ دیکھی جو بہت سے دِویجوں سے بھری ہوئی تھی۔

ऋषिवाक्येनby the sages' words
ऋषिवाक्येन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootऋषि-वाक्य (प्रातिपदिक; ऋषि + वाक्य)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन (Singular)
राजाthe king
राजा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)
असौthat (he)
असौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअसद्/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular); सर्वनाम
शीघ्रम्quickly
शीघ्रम्:
Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootशीघ्र (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), पूर्वकाल (having done)
नरेश्वरःlord of men (king)
नरेश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर-ईश्वर (प्रातिपदिक; नर + ईश्वर)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular); राजा-विशेषण (appositional)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular); सर्वनाम
ददर्शsaw
ददर्श:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
ततःthen
ततः:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रम/देशवाचक (then/thereupon)
शीघ्रम्quickly
शीघ्रम्:
Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootशीघ्र (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
बहुद्विजसमाकुलम्crowded with many brahmins
बहुद्विजसमाकुलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootबहु-द्विज-समाकुल (प्रातिपदिक; बहु + द्विज + समाकुल)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन (Singular); विशेषण (object-complement)

Narrator (contextual Purāṇic narration within Revā Khaṇḍa)

Tirtha: Arvāk-tīrtha (arrival context)

Type: ghat

Scene: Citrasena, moving swiftly along the river path, arrives and sees a bustling sacred area filled with brahmins—some teaching, some preparing rites, some receiving guests.

C
Citrasena
M
Munis (implied)
D
Dvijas

FAQs

Obedience to saintly instruction swiftly leads one into sanctified company, which itself is a sign of tīrtha-presence.

The verse indicates arrival at a sacred locale associated with many dvijas; the named tīrtha context is Arvāk-tīrtha in the surrounding passage.

No ritual is prescribed; it emphasizes following ṛṣi-vākya (sage instruction) during pilgrimage.