Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 39
Devanagari script
पश्यतामेव सर्वेषां सा कन्यान्तरधीयत । पुनस्तां ददृशुः सर्वे योजनान्तरधिष्ठिताम्
Transliteration
paśyatāmeva sarveṣāṃ sā kanyāntaradhīyata | punastāṃ dadṛśuḥ sarve yojanāntaradhiṣṭhitām
Translation
سب کے دیکھتے دیکھتے وہ کنیا غائب ہو گئی۔ پھر سب نے اسے دوبارہ دیکھا کہ وہ ایک اور یوجن کے فاصلے پر کھڑی ہے۔
Word by Word
पश्यताम्of (those) watching
पश्यताम्:
Sambandha (Genitive relation)
TypeVerb
Rootपश् (धातु)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle) ‘पश्यत्’ का षष्ठी (6th/सम्बन्ध), बहुवचन; ‘पश्यताम्’ = of those who were watching
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय (emphasis)
सर्वेषाम्of all
सर्वेषाम्:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), बहुवचन
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; सर्वनाम
कन्याthe maiden
कन्या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकन्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
अन्तरधीयतdisappeared/vanished
अन्तरधीयत:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअन्तर्+धा (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
पुनःagain
पुनः:
Sambandha (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formपुनरावृत्तिवाचक अव्यय (again)
ताम्her
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; सर्वनाम
ददृशुःsaw
ददृशुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
सर्वेall
सर्वे:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन; विशेषण
योजनof a yojana
योजन:
Sambandha (Genitive in compound)
TypeNoun
Rootयोजन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन; समासपूर्वपद (योजन+अन्तर)
अन्तरdistance/interval
अन्तर:
Sambandha (Compound member)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रातिपदिक (compound member)
अधिष्ठिताम्situated/placed
अधिष्ठिताम्:
Karma (Object qualifier)
TypeVerb
Rootअधि+स्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; ‘स्थित’ अर्थे
Speaker
Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Revā (Narmadā) tirtha-zone (contextual)
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: Before the assembled gaze, the maiden dissolves from sight; moments later she reappears far away—tiny yet radiant on the horizon—leaving the crowd stunned.
Characters & Entities
T
the maiden (kanyā)D
DevasA
AsurasFAQs
The desired object slips away even when ‘seen’; the verse dramatizes māyā—how pursuit based on craving leads to endless chasing.
None explicitly; the Revā Khaṇḍa context remains in the background.
None in this verse.