Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 64
Devanagari script
गृहीत्वा देवमुत्सङ्गे गतः कैलासपर्वतम् । शय्यायां शङ्करं न्यस्य निर्ययौ दैत्यराट्ततः
Transliteration
gṛhītvā devamutsaṅge gataḥ kailāsaparvatam | śayyāyāṃ śaṅkaraṃ nyasya niryayau daityarāṭtataḥ
Translation
اس نے دیو کو گود میں اٹھایا اور کوہِ کیلاش کی طرف گیا۔ شَنگر کو بستر پر لٹا کر دَیتیہوں کا راجا پھر باہر نکل گیا۔
Word by Word
गृहीत्वाhaving seized/taken
गृहीत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive)
देवम्the god
देवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
उत्सङ्गेin (his) lap
उत्सङ्गे:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootउत्सङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
गतःwent
गतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त (past active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
कैलास-पर्वतम्Mount Kailāsa
कैलास-पर्वतम्:
Karma (Goal/कर्म)
TypeNoun
Rootकैलास (प्रातिपदिक) + पर्वत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कैलासस्य पर्वतः)
शय्यायाम्on the bed
शय्यायाम्:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootशय्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
शङ्करम्Śaṅkara (Śiva)
शङ्करम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशङ्कर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
न्यस्यhaving placed/laid down
न्यस्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootनि + अस्/स्यन्द? (धातु √अस्/√स्य?); standard: नि + अस् (धातु) in sense 'to place' via √अस्/√न्यस् (denom.)
Formक्त्वान्त-समकक्ष अव्ययकृदन्त (gerund) from √न्यस् (to place)
निर्ययौwent out, departed
निर्ययौ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनिर् + या (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
दैत्य-राट्the king of demons
दैत्य-राट्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक) + राज्/राट् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (दैत्यानां राट्)
ततःthen, thereafter
ततः:
Sambandha (Sequence/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रम/स्थानवाचक (then/from there)
Speaker
Mārkaṇḍeya
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Kailāsa
Type: peak
Visual Art Cues
Scene: The daitya king cradles Śiva in his lap, traversing toward snow-clad Kailāsa; then gently lays him upon a couch within a divine chamber and steps out.
Characters & Entities
K
KailāsaŚ
Śaṅkara (Śiva)D
Daityarāṭ (Andhaka implied)FAQs
The narrative underscores Śiva’s transcendence and the unfolding of karmic consequence, even as the antagonist temporarily gains advantage.
Mount Kailāsa is referenced as Śiva’s divine abode; it is a sacred locus in Śaiva sacred geography.
None.