Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 13
Devanagari script
द्वन्द्वयुद्धं करिष्यामि निश्चित्य युयुधे नृप । स कृष्णेन पदाक्षिप्तः पतितः पृथिवीतले
Transliteration
dvandvayuddhaṃ kariṣyāmi niścitya yuyudhe nṛpa | sa kṛṣṇena padākṣiptaḥ patitaḥ pṛthivītale
Translation
“میں دو بدو جنگ کروں گا”، یہ ٹھان کر، اے بادشاہ، وہ لڑ پڑا۔ مگر کرشن کے پاؤں کے وار سے وہ زمین پر گر پڑا۔
Word by Word
द्वन्द्वयुद्धम्single combat
द्वन्द्वयुद्धम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootद्वन्द्व (प्रातिपदिक) + युद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; द्वन्द्वं (युग्मं) यत् युद्धम्
करिष्यामिI will do
करिष्यामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलृट् (Simple Future/भविष्यत्), परस्मैपदी; उत्तमपुरुष, एकवचन
निश्चित्यhaving decided
निश्चित्य:
Pūrvakāla (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootनि+चित् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)
युयुधेfought
युयुधे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootयुध् (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत), आत्मनेपदी; प्रथमपुरुष, एकवचन
नृपO king
नृप:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
कृष्णेनby Kṛṣṇa
कृष्णेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकृष्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन
पदाक्षिप्तःstruck/knocked by a foot
पदाक्षिप्तः:
Karta (Subject complement/कर्तृविशेषण)
TypeVerb
Rootपद (प्रातिपदिक) + आ+क्षिप् (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; ‘पदेन आक्षिप्तः’ (karmadhāraya-like sense, but not a samāsa form here)
पतितःfell
पतितः:
Kriya (Result state/क्रिया-फल)
TypeVerb
Rootपत् (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
पृथिवीतलेon the ground
पृथिवीतले:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक) + तल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; पृथिव्याः तलम्
Speaker
Narrator (addressing a king)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Revā (contextual)
Type: river
Skanda Dialogue
Listener: King (nṛpa)
Visual Art Cues
Scene: The Dānava resolves on a duel and rushes forward; Kṛṣṇa, unruffled, checks him with a single foot-strike, sending him sprawling to the earth.
Characters & Entities
K
KṛṣṇaA
AndhakaN
Nṛpa (listener/king)FAQs
When ego confronts the Divine, defeat can be instantaneous; true strength rests with dharma and the Lord’s will.
No explicit tīrtha is mentioned in this verse.
None.